Vepra kushtuar albanologut István Schütz merr jetë në Prishtinë, zbulohet lidhja e veçantë e mikut hungarez me shqiptarët

Biblioteka Kombëtare e Kosovës në Prishtinë ka qenë nikoqire e ngjarjes kulturore për promovimin e librit monografik “István Schütz: Miku hungarez i shqiptarëve”, të sjellë nga autorja Mimoza Hasani-Pllana. Ky botim, i realizuar nga shtëpia botuese “Onufri” me seli në Tiranë, i dedikohet jetës dhe veprimtarisë së albanologut, përkthyesit dhe profesorit të shquar nga Hungaria, István Schütz (Izhvan Shyc). Në këtë botim pasqyrohet angazhimi i jashtëzakonshëm i prof. Schütz në fushën e albanologjisë, si dhe marrëdhëniet e tij të ngushta me shoqërinë kosovare dhe popullin shqiptar në përgjithësi. Vlen të theksohet se ngjarja u organizua nën kujdesin e Ambasadës së Hungarisë në Prishtinë, ndërsa financimi i librit u mbështet nga Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit e Republikës së Kosovës. Gjatë fjalës së tij, ambasadori i Hungarisë në Kosovë, László István Dux, vlerësoi lart kontributin e albanologut hungarez në hulumtimin e kulturës dhe gjuhës shqipe, duke veçuar sidomos solidaritetin dhe ndihmën e tij për shqiptarët e Kosovës përgjatë dekadës së tetë dhe të nëntë të shekullit të kaluar. “Schütz, përtej veprimtarisë akademike, kishte mbajtur lidhje të vazhdueshme me intelektualët kosovarë dhe kishte ndihmuar në qarkullimin e librave shqip në rrethana të vështira politike”, u shpreh diplomati hungarez, i cili gjithashtu shfaqi urimin që së shpejti të botohet edhe Fjalori shqip-hungarisht i autorit, duke paralajmëruar njëkohësisht se ambasada po bashkëpunon me Komunën e Prishtinës për t'i vënë emrin e albanologut një rruge ose sheshi në kryeqytet. Autorja Mimoza Hasani Pllana ndau me të pranishmit motivet që e shtynë drejt këtij hulumtimi, duke e lidhur këtë pasion me përvojat e saj në Budapest dhe afërsinë që ka krijuar ndër vite me kulturën e këtij vendi. Monografia, sipas saj, synon të shërbejë si referencë e rëndësishme për studiuesit e historisë, gjuhësisë, letërsisë, përkthimit dhe diplomacisë kulturore. Ajo nuk la pa përmendur dhe falënderuar kontributin e akademik Bardh Rugovës për redaktimin dhe këshillat profesionale, albanologun Krisztián Csaplár-Degovics për mbështetjen e dhënë në aspektin shkencor, si dhe Gergely Schütz-in që i siguroi qasje në fondin familjar të albanologut, duke e pasuruar veprën me dokumente, fotografi e dëshmi ekskluzive. Për vlerat dhe dimensionet e këtij libri fjalën e morën personalitete të njohura si akademik Bardh Rugova, historiani dhe albanologu Krisztián Csaplár-Degovics, Rexhep Ismajli, Gergely Schütz dhe Bujar Hudhri, të cilët vlerësuan lart punën studimore të Mimoza Hasanit dhe rëndësinë e dokumentimit të kësaj figure kyçe për historinë e albanologjisë. Si pjesë e ftesës për këtë ngjarje u përfshi edhe një mesazh i vetë István Schütz-it i vitit 2004, i cili ilustron më së miri paralelizmin mes dy kombeve: “Shqipëria dhe shqiptarët kanë të njëjtat fate si hungarezët, pasi kudo, në çdo kufi, Shqipëria ka fqinjë shqiptarë, e ne hungarezët kemi fqinjë hungarezë.