Zgjedhjet në Serbi: Votuesit serbë në Kosovë i japin mbështetje të fortë Vuçiqit, ndërsa vendi zgjedh ndryshimin

Procesi i jashtëzakonshëm zgjedhor parlamentar i mbajtur më 25 tetor në Serbi solli një kthesë historike, duke i dhënë fund epokës 14-vjeçare të sundimit të Aleksandar Vuçiqit. Megjithatë, komuniteti serb në Kosovë që mori pjesë në votime zgjodhi një rrugë krejtësisht ndryshe, duke i rezervuar mbi dy të tretat e votave platformës së tij politike. Në shkallë vendi, forca e re politike, Lista Studentore, triumfoi me 53,01 për qind të mbështetjes, krahasuar me 30,98 për qind që siguroi koalicioni "Aleksandar Vuçiq – Serbia e Bashkuar". Sipas shifrave zyrtare të konfirmuara nga Komisioni Republikan i Zgjedhjeve (RIK), studentët siguruan 140 ulëse në parlamentin prej 250 deputetësh, ndërsa kampi i Vuçiqit do të përfaqësohet me 103 ligjvënës. Megjithatë, dinamika në enklavat serbe në Kosovë ishte krejtësisht e kundërt. Lista e Vuçiqit arriti të grumbullojë 25.660 vota ose rreth 72 për qind, kurse Lista Studentore u mjaftua me 7.353 vota, e cila Përfaqëson 20,6 për qind të elektoratit lokal. Nga ana tjetër, Partia Socialiste e Ivica Daçiqit, e cila nuk arriti të kalojë pragun në nivel republikan, arkëtoi 1.170 vota nga Kosova, duke shënuar një përgjysmim të mbështetjes krahasuar me vitin 2023. Edhe kësaj radhe, qytetarët serbë të Kosovës u detyruan të udhëtojnë jashtë vendbanimeve të tyre për të ushtruar të drejtën e votës. Për shkak se autoritetet e Kosovës nuk lejojnë hapjen e qendrave të votimit serbe brenda territorit të vendit që nga viti 2022, RIK-u organizoi 60 vendvotime alternative në qytetet kufitare si Rashka, Ribariqi i Tutinit, Kurshumlia dhe Vranja. Për pjesën dërrmuese të votuesve, kjo nënkuptoi një udhëtim të mundimshëm deri në 120 kilometra, të organizuar kryesisht përmes transportit me autobusë dhe automjete private. Pjesëmarrja e serbëve të Kosovës shënoi rritje në 35,5 për qind, nga 25,4 për qind sa ishte regjistruar në vitin 2023. Pavarësisht kësaj, kjo shifër mbeti pothuajse dy herë më e ulët se mesatarja e përgjithshme në Serbi, ku pjesëmarrja prej 68,89 për qind shënoi rekordin më të lartë të këtij shekulli për zgjedhjet parlamentare. Veriu i Kosovës dëshmoi një garë të vërtetë politike. Sipas një analize të publikuar nga mediumi beogradas Savremena politika, komunat veriore – Mitrovica e Veriut, Zveçani, Leposaviqi dhe Zubin Potoku – përbëjnë të vetmin rajon ku rezultatet pasqyrojnë një balancë konkurruese mes dy opsioneve kryesore. Në këtë zonë, dalja në votime u rrit nga 27,4 në 42,4 për qind, ndërkohë që mbështetja për listën e Vuçiqit pësoi rënie nga 72,5 në 65,2 për qind. Lista Studentore arriti të sigurojë rreth një të tretën e votave në Mitrovicë të Veriut, Zveçan dhe Leposaviq, duke gjeneruar këtu 61 për qind të totalit të votave që fitoi në mbarë Kosovën. I vetmi përjashtim bëri Zubin Potoku, e cila mbetet e vetmja komunë veriore ku forca politike e Vuçiqit shënoi rritje të përqindjes. Në kontrast të plotë me veriun, zonat e qendrës dhe lindjes së Kosovës – duke përfshirë Prishtinën, Fushë Kosovën, Obiliqin, Lipjanin, Vushtrrinë, Shtërpcën dhe komunat e Anamoravës – u shndërruan në bastionin kryesor të Vuçiqit. Në këto rajone, lista e tij siguroi 82,3 për qind të votave, duke kontribuar me 60 për qind të totalit të votave që ai mori në Kosovë. Pjesëmarrja më e lartë në nivel vendi u shënua në Novobërdë me 66,52 për qind. Përballë këtij rezultati, Lista Studentore pati performancë më të dobët në këto zona, ku rezultatin më të lartë e regjistroi në Prishtinë me 16,7 për qind, ndërsa në Novobërdë mori vetëm 6,5 për qind. Në Shtërpcë, numri i votuesve u katërfishua krahasuar me vitin paraprak, duke u rritur nga 660 në 2.753, ku pothuajse i gjithë hov i rritjes i takoi listës së Vuçiqit me 2.105 vota të fituara. Ndërkohë, në pjesët perëndimore dhe jugore të Kosovës, përfshirë Pejën, Istogun, Klinën, Rahovecin, Prizrenin, Dragashin, Skënderajn dhe Ferizajn, interesi për votim ishte tejet i ulët, ku dalja ra nga 11,5 në 9,2 për qind. Në Prizren morën pjesë vetëm dhjetë votues, ndërsa në rajonin e Gorës, me mbi gjashtë mijë qytetarë të regjistruar në listat zgjedhore, votuan më pak se treqind persona. Peja përbën të vetmen komunë kosovare ku lista e Vuçiqit nuk dol se e para, pasi socialistët e Daçiqit morën 47,4 për qind, Serbia e Bashkuar 34,9 për qind dhe Lista Studentore 13 për qind. Kur krahasohet me ciklin zgjedhor të vitit 2023, koalicioni i Vuçiqit, i cili kësaj radhe përfshiu edhe Partinë Radikale Serbe, arriti të shtojë numrin e votave të tij në territorin e Kosovës për rreth 48 për qind.