Vakumi opozitar në Kosovë: Si po kalon pushteti pa u kontrolluar

Brenda një kohe të shkurtër, dy subjektet politike që kanë mbajtur mbi supe shtetformimin e Kosovës, LDK dhe PDK, janë zhytur njëkohësisht në një ngërç të thellë udhëheqjeje. Edhe pse kjo situatë mund të duket si një çështje e brendshme e tyre, pasojat shtrihen shumë më gjerë se kaq. Në radhët e Lidhjes Demokratike të Kosovës, tre figura kanë shprehur ambiciet për të marrë drejtimin: Përparim Rama, Arben Gashi dhe, që nga dita e enjte, Hykmete Bajrami. Kryetari aktual Lumir Abdixhiku thekson se mandati i tij skadon në nëntor të vitit 2027, ndërsa data e zgjedhjeve të brendshme mbetet e paqartë. Megjithatë, ajo që dihet me siguri është se kjo parti rrezikon të humbasë muaj të tërë duke diskutuar për fatin e saj të brendshëm në vend që të mbajë nën kontroll ekzekutivin. Ndërkohë, Partia Demokratike e Kosovës, pas dorëheqjes së Bedri Hamzës më 23 tetor, po funksionon me një udhëheqje të përkohshme dhe pa asnjë kandidat zyrtar në horizont. Forca më e madhe opozitare gjendet në kërkim të identitetit të saj pikërisht në momentin kur prania e saj është më e domosdoshme se kurrë. Kjo nevojë buron nga fakti se demokracia nuk matet vetëm me sukseset e qeverisë, por edhe me vigjilencën e atyre që e monitorojnë atë. Aktualisht, Kosova po ndien mungesën e këtij kontrolli. Gjatë ditës së enjte, Kuvendi shqyrtoi raportin e Auditorit për vitin 2025, ku u evidentuan 77,4 milionë euro shpenzime të klasifikuara gabimisht dhe asete të mbivlerësuara me 33,5 milionë euro. Në sallë nuk ishin të pranishëm as kryeministri dhe as ministri i Financave, ndërsa kërkesa e PDK-së për ta shtyrë seancën deri në ardhjen e tyre nuk u hodh as në votim. Një opozitë e unifikuar dhe e fuqishme do ta kishte shndërruar këtë skandal në kryefjalën e javës, por kësaj radhe ai kaloi pothuajse në heshtje. Sipas raportit të Bashkimit Evropian të publikuar këtë javë, kriza politike i ka kushtuar Kosovës një vit të humbur në reforma, ndërsa sistemi i drejtësisë nuk ka shënuar asnjë progres. Për këtë gjendje mban përgjegjësi qeveria, por edhe një skenë e gjerë politike që shquhet vetëm për bllokada dhe mungesë të aftësisë negociuese. Marrim për bazë Ligjin për Gjykatën Speciale. Pas kthimit nga presidentja Shiroka-Pula, këtij akti ligjor i duhen minimalisht 61 vota. Bashkimi Evropian ka theksuar qartë se mandati i Gjykatës duhet të respektohet. Në një vendim kaq delikat që ndikon drejtpërdrejt në raportet me aleatët ndërkombëtarë, roli i opozitës është vendimtar dhe kërkon qëndrime të qarta nga një udhëheqje unike, e jo parti që mezi dalin nga mbledhjet e tyre të brendshme. Kjo situatë ka rrënjë edhe më të thella. Shteti i Kosovës u ngrit falë mbështetjes dypartiake të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, si në Uashington ashtu edhe në Prishtinë. Pas zgjedhjeve të mesmandatit, Kosovës iu sugjerua të ruajë komunikimin me të dyja krahët e politikës amerikane. E njëjta logjikë duhet zbatuar edhe në vend. Dialogu Strategjik me SHBA-në, që ende pret të rikthehet, dhe aspiratat drejt NATO-s kërkojnë një konsensus kombëtar që nuk mund të ndërtohet vetëm nga një parti. Një qeveri pa frena mund të ndihet e çliruar, por Kosova si shtet bëhet më e brishtë. Partnerët ndërkombëtarë mbështesin një vend të tërë, jo vetëm një individ. Sfidat e opozitës nuk do të kapërcehen thjesht duke ndryshuar emrat në krye. LDK-ja ka nevojë për vendime të shpejta dhe rregulla transparente që gara të mos shndërrohet në një konflikt dyvjeçar. PDK-ja duhet të shkëputet nga hija e së kaluarës dhe të ofrojë një platformë që orientohet nga e ardhmja. Të dyja këto subjekte duhet të rivendosin profilin që i bëri të besueshme për aleatët: parti perëndimore, të përgjegjshme dhe të hapura për kompromis kur këtë e kërkon interesi i lartë shtetëror. Kosova nuk kërkon një opozitë që bën thirrje më të larta, por një opozitë që e di saktësisht se çfarë synon. Derisa kjo të ndodhë, pushteti do të vazhdojë të qeverisë i qetë, pa u ballafaquar me pyetjet thelbësore që duhet t'i bëhen."