Skandali financiar në Turqi: Ish-ministrja e Erdoganit arrestohet për përfitime marramendëse në bursë

Fatma Betül Sayan Kaya, ish-ministrja turke e Familjes dhe Politikave Sociale, është vendosur në masën e paraburgimit në kuadër të një hetimi penal për manipulime të dyshuara në tregun financiar dhe transaksione që kapin shifra miliardash. Kaya, e cila ka shërbyer gjithashtu si nënkryetare e Partisë për Drejtësi dhe Zhvillim (AKP) nën udhëheqjen e presidentit Rexhep Tajip Erdogan, po hetohet për shkelje të rënda të legjislacionit të tregut të kapitalit dhe për përfshirje në grup të strukturuar kriminal. Urdhri për ndalimin e saj u lëshua në orët e para të mëngjesit të së premtes, më 6 nëntor, pas marrjes në pyetje nga ana e Prokurorisë së Stambollit. Në të njëjtën dosje hetimore janë përfshirë edhe bashkëshorti i saj, Ilyas Kaya, si dhe İbrahim Ömer Gönül, ish-kryetar i Këshillit të Tregjeve të Kapitalit (SPK). Të dy këta të fundit janë lënë të lirë, por ndaj tyre janë vendosur masa shtrënguese, duke përfshirë ndalimin e largimit nga shteti dhe detyrimin për t'u paraqitur rregullisht para organeve kompetente. Hetimet fokusohen te lëvizjet financiare dhe përdorimi i mundshëm i informacioneve të brendshme Në qendër të vëmendjes së hetuesve janë veprimet e çiftit Kaya me aksionet e firmës së transportit detar Özata Denizcilik (OZATD), si dhe lidhjet e tyre të dyshimta me drejtuesit e korporatës së investimeve Tera. Sipas materialit hetimor të dorëzuar nga prokuroria, ish-ministrja dyshohet se bleu aksione të kompanisë në muajin prill të vitit 2026, të cilat i transferoi më 16 shtator, vetëm një ditë para se autoritetet financiare të vendosnin likuidimin e 131 fondeve të investimit. Organi i akuzës po analizon me kujdes mënyrën e realizimit të këtij operacioni, pasi sipas tyre, transaksioni nuk u krye përmes rrugëve standarde të bursës, por u transferua drejtpërdrejt te Tera Yatırım Menkul Değerler AŞ, ndërsa likuidimi i pagesës u reflektua në llogarinë e ish-zyrtares lartë brenda së njëjtës ditë. Transaksioni dyshohet se është zbatuar përmes skemës T+0, e cila mundëson shlyerjen e menjëhershme të fondeve, duke shmangur afatin e zakonshëm prej dy ditësh pune (T+2). Hetimi ka shtrirë fushëveprimin edhe te kontaktet e Kayas me drejtuesit e grupit Tera, ku bën pjesë edhe kryetari i arrestuar, Emre Tezmen. Një raport i hartuar nga Këshilli i Tregjeve të Kapitalit sugjeron se ish-ministrja mund të ketë shfrytëzuar të dhëna konfidenciale që nuk ishin bërë publike, duke siguruar kështu një avantazh të padrejtë në vendimet e saj investuese. Referuar shifrave të publikuara nga media Türkiye Today, investimi fillestar i çiftit ishte rreth 163.1 milionë lira turke, ndërsa fitimet e dyshuara nga këto transaksione kapin vlerën e përafërt prej 2.1 miliardë lirash. Llogaritë bankare dhe pasuritë e tyre ishin vënë nën sekuestro që prej datës 29 shtator. Më vonë, investitorët duket se kanë ndërmarrë hapa për kthimin vullnetar të fitimeve që tejkalonin kapitalin bazë, duke i transferuar shumat në një llogari speciale nën mbikëqyrjen e Fondit të Sigurimit të Depozitave të Kursimeve (TMSF), pas aprovimit nga prokuroria. Ndërkohë, Kaya dhe bashkëshorti i saj kanë hedhur poshtë të gjitha akuzat për përdorim të informacioneve të privilegjuara. Në shënjestër të hetimeve gjenden mbi 455 mijë investitorë Kjo çështje përfaqëson vetëm një segment të një hetimi më të gjerë mbi anomalitë dhe parregullsitë në tregun e kapitalit në Turqi. Prokuroria nisi hetimet në mes të muajit shtator, pasi disa fonde investimesh nuk arritën të përmbushnin detyrimet ndaj kërkesave të klientëve për tërheqjen e fondeve. Më 17 shtator, Bordi i Tregjeve të Kapitalit urdhëroi mbylljen dhe likuidimin e 131 fondeve, si masë emergjente për të zbutur ndikimin e krizës. Sipas të dhënave nga Türkiye Today, ky vendim preku drejtpërdrejt mbi 455 mijë investitorë në vend.