Uashingtoni zbulon projektin e ri për sigurinë evropiane dhe garancitë e Ukrainës në prag të samitit në Abu Dabi

Shtëpia e Bardhë ka bërë publike një kornizë strategjike për sigurinë e kontinentit evropian, e cila përfshin gjithashtu garanci të qarta mbrojtëse për Ukrainën. Kjo lëvizje vjen ndërsa administrata e presidentit Donald Trump bëhet gati për takimin trepalësh të paqes me palën ukrainase dhe atë ruse, i cili është planifikuar të zhvillohet javën e ardhshme në Abu Dabi. Detajet e kësaj nisme të re u bënë të ditura më 5 nëntor nga i dërguari i posaçëm amerikan, Jared Kushner, përmes një njoftimi në rrjetet sociale. Ky hap pasoi një sërë diskutimesh të zhvilluara në Bruksel mes tij, zyrtarëve nga Ukraina, përfaqësuesve të NATO-s dhe partnerëve të tjerë evropianë. Plani i paraqitur parashikon vendosjen e mekanizmave të përhershëm të konsultimit për çështjet e sigurisë, kanale të hapura komunikimi për periudha krizash, transparencë të shtuar ushtarake dhe masa të ndërsjella që synojnë uljen e rreziqeve për përshkallëzim të konflikteve. Po kështu, propozohet një pakt afatgjatë që do të garantojë stabilitetin dhe sigurinë e përgjithshme në Evropë. Gjatë shpalosjes së nismës, Kushner nënvizoi se projekti respekton plotësisht sovranitetin dhe integritetin territorial të çdo shteti, duke mos lejuar që ndonjë vend të ketë të drejtë vetoje mbi orientimin e sigurisë apo aleancat e shteteve të tjera. Ai u kujdes të sqaronte se NATO-ja do të vazhdojë të mbetet gurthemeli i mbrojtjes kolektive evropiane. Ky zhvillim pason takimin e mbajtur po më 5 nëntor në Shtëpinë e Bardhë mes presidentit Trump dhe Kirill Dmitriev, të dërguarit special të liderit rus, Vladimir Putin. Me këtë rast, Trump u shpreh optimist se një marrëveshje gjithëpërfshirëse mund të arrihet së shpejti, duke lënë të kuptohet se ajo do të shtrijë ndikimin e saj përtej kufijve të Ukrainës, duke përfshirë mbarë Evropën. "Do të jetë një marrëveshje e madhe dhe do të prekë shumë më tepër se vetëm Ukrainën", u deklaroi Trump gazetarëve të pranishëm, duke shtuar se pret që rezultati përfundimtar të lërë të gjitha palët të kënaqura. Nga ana e tij, Kushner theksoi se dialogu do të ecë përpara përmes platformës së njohur si formati Shell Bay, ku përfshihen Kievi, Aleanca Veriatlantike, Bashkimi Evropian dhe aleatët e tjerë rajonalë, ndërkohë që Rusia do të jetë gjithashtu pjesë e tryezës së negociatave për paqe. Megjithatë, ndërlidhja mes garancive të sigurisë për Ukrainën dhe strukturës më të gjerë të mbrojtjes evropiane ka ngritur dyshime dhe pikëpyetje të forta mes analistëve dhe ekspertëve të çështjeve ruse, sidomos për sa i përket fushëveprimit të nismës dhe pasojave që mund të ketë mbi NATO-n. Glen Howard, drejtor i Fondacionit Saratoga dhe njëherësh njohës i zhvillimeve në Rusi, deklaroi për Radion Evropa e Lirë se paralajmërimi i Kushnerit mund të jetë një përpjekje për t'u dërguar sinjale qetësuese Kievit dhe kryeqyteteve evropiane se Uashingtoni nuk ka ndërmend t'i braktisë, ndërkohë që ushtron presion ndaj Moskës përpara nisjes zyrtare të bisedimeve. Pavarësisht kësaj, Howard e cilësoi si tejet shqetësues faktin që në plan përfshihet një arkitekturë më e gjerë e sigurisë evropiane. Eksperti iu referua qëndrimeve të shprehura një javë më parë nga këshilltari i Kremlinit për politikë të jashtme, Yury Ushakov, i cili kishte kërkuar rikthimin e NATO-s në kufijtë dhe pozitat e saj të para vitit 1997, periudhë kjo para se aleanca të zgjerohej drejt Evropës Lindore dhe shteteve baltike. "Prej kur ka Rusia legjitimitet të diktojë të ardhmen e NATO-s dhe të kërkojë çmontimin e krahut të saj lindor?", pyeti retorikisht Howard, duke kërkuar sqarime se çfarë lëshimesh konkrete do të ishte e gatshme të bënte Moska në këmbim. Ai paralajmëroi se vetëm fakti i futjes së pozitës së NATO-s në diskutim krijon një precedent të rrezikshëm si për Moskën, ashtu edhe për administratat e ardhshme në Shtetet e Bashkuara. Në fund, Howard bëri një paralelizëm të kësaj qasjeje të mundshme me Paktin e Mynihut të vitit 1938, i cili i dha dritën jeshile Gjermanisë Naziste për të aneksuar një pjesë të Çekosllovakisë në shkëmbim të premtimit të Adolf Hitlerit se nuk do të kishte pretendime të tjera territoriale. Ai solli në vëmendje edhe shqetësimet e ngritura rreth qëndrimit të administratës Trump ndaj Kremlinit, duke përmendur gjithashtu vërejtjet e zyrtarit të lartë të Pentagonit, Elbridge Colby.