Krizë e dyfishtë: Rreth 90 milionë të zhvendosur në glob rrezikohen nga ndryshimet ekstreme të motit

Agjencia e Kombeve të Bashkuara për Refugjatët (UNHCR) ka dhënë një alarm zyrtar se afro 90 milionë njerëz të larguar me dhunë nga vatrat e tyre në mbarë planetin po ndeshen me rreziqe alarmante klimatike, ku bëjnë pjesë valët e të nxehtit ekstrem, përmbytjet shkatërruese dhe thatësirat e theksuara. Në dokumentin e saj më të freskët analitik, UNHCR vë inxhinierinë e saj statistikore në dukje, duke bërë të ditur se afërsisht tre nga çdo katër individë të zhvendosur me forcë banojnë në shtete që shfaqin ndjeshmëri të lartë ose kritike ndaj fenomeneve të rrezikshme klimatike. Duke u gjendur përballë këtij skenari delikat, institucioni ndërkombëtar u është drejtuar qeverive dhe akterëve globalë me një thirrje për masa të menjëhershme mbrojtëse në dobi të refugjatëve dhe të zhvendosurve, kjo në prag të zhvillimit të samitit të klimës COP31, i cili është planifikuar të zhvillohet në qytetin e Antalias, në Turqi. Ndihmëskomisioneri i Lartë i UNHCR-së për Operacionet, Anton Leis Garcia, ka ngritur zërin duke e cilësuar këtë gjendje si një padrejtësi të dyfishtë. Ai argumentoi se refugjatët, pasi detyrohen të braktisin shtëpitë e tyre për shkak të konflikteve, përfundojnë duke paguar çmimin e një krize klimatike në krijimin e së cilës nuk kanë pasur pothuajse fare ndikim. Sipas vlerësimit të tij, ndryshimet e klimës nuk përfaqësojnë më një rrezik hipotetik të së ardhmes, por përkundrazi po kushtëzojnë në mënyrë direkte mbijetesën e përditshme të miliona qytetarëve në botë. Në të njëjtën linjë, ai tërhoqi vëmendjen se bashkësia ndërkombëtare nuk duhet kurrsesi të lejojë që njerëzit të cilët kanë humbur gjithçka nga shkaqet e luftërave dhe dhunës, të mbyllen jashtë skemave të angazhimit global për frenimin e ndryshimeve klimatike. Në raport gjithashtu tërhiqet vëmendja se dukuritë klimatike po pengojnë seriozisht arritjen e zgjidhjeve të qëndrueshme dhe afatgjata për shtresën e personave të zhvendosur, duke shtuar kështu nivelet e pasigurisë për fatet e tyre jetësore. Një tjetër statistikë tejet alarmante dëshmon se më shumë se dy të tretat e refugjatëve që patën mundësinë të ktheheshin në atdhe gjatë gjashtëmujorit të parë të vitit 2026, përfunduan duke u vendosur në rajone që vuajnë nga ekspozimi i lartë ndaj rreziqeve klimatike. Në përfundim, UNHCR rithekson se çdo strategji efektive përballimi ndaj krizës klimatike duhet patjetër të përfshijë edhe mekanizmat mbrojtës për refugjatët dhe popullatat e zhvendosura, të cilët përbëjnë shtresën më të brishtë ndaj pasojave të mjedisit.