Plani i ri i BE-së për zgjerimin: Shqipëria dhe Mali i Zi mund të përshpejtojnë rrugën drejt anëtarësimit

Bashkimi Evropian po përgatit një qasje të re për procesin e zgjerimit, me plane të posaçme veprimi dhe objektiva më të qarta për vendet kandidate që konsiderohen më të avancuara në rrugën drejt anëtarësimit. Në këtë grup, sipas raportimeve të POLITICO-s, përfshihen Shqipëria, Mali i Zi, Moldavia dhe Ukraina. Sipas zyrtarëve të Komisionit Evropian të cituar nga POLITICO, BE-ja po shqyrton hartimin e udhërrëfyesve të detajuar për këto katër vende. Qëllimi është që procesi i negociatave të bëhet më konkret, duke përcaktuar hapa, reforma dhe objektiva që duhet të përmbushen për të avancuar drejt anëtarësimit. Kjo qasje nuk nënkupton se BE-ja ka vendosur data konkrete për anëtarësimin e këtyre vendeve. Bëhet fjalë për një mekanizëm të propozuar që do të mundësonte një proces më të strukturuar dhe me objektiva më të matshme. Shqipëria dhe Mali i Zi janë aktualisht në faza të avancuara të negociatave të anëtarësimit. Ndërkohë, Ukraina dhe Moldavia kanë bërë përparim të rëndësishëm në procesin e negociatave dhe janë pjesë e përpjekjeve të BE-së për të forcuar politikën e zgjerimit. Në korrik të vitit 2026, Bashkimi Evropian zhvilloi konferenca ndërqeveritare me Shqipërinë, Malin e Zi, Ukrainën dhe Moldavinë, duke shënuar hapa të rinj në procesin e tyre të integrimit. Ideja e planeve të veprimit do të nënkuptonte një qasje më të diferencuar ndaj vendeve kandidate. Në vend që të gjitha shtetet të trajtohen në të njëjtën mënyrë dhe me të njëjtin ritëm, ato që përmbushin më shpejt kriteret dhe reformat do të mund të avancojnë më tej në proces. Zgjerimi i BE-së mbetet i lidhur me përmbushjen e kritereve politike, ekonomike dhe ligjore, si dhe me miratimin e vendeve anëtare. Për këtë arsye, edhe në rast të miratimit të planeve të reja të veprimit, përmbushja e reformave do të mbetet kushti kryesor për avancimin e secilit vend. Zhvillimet e reja mund të kenë rëndësi edhe për Ballkanin Perëndimor, ku procesi i integrimit evropian po ecën me ritme të ndryshme. Kosova, Serbia, Maqedonia e Veriut dhe Bosnjë-Hercegovina janë gjithashtu pjesë e procesit të zgjerimit, por statusi dhe niveli i avancimit të tyre ndryshon nga ai i Shqipërisë dhe Malit të Zi. Nëse BE-ja e konkretizon këtë mekanizëm, zgjerimi mund të hyjë në një fazë ku ritmi i secilit kandidat do të lidhet edhe më drejtpërdrejt me rezultatet konkrete në reforma dhe përmbushjen e kushteve të vendosura nga Bashkimi Evropian. Për momentin, megjithatë, nuk bëhet fjalë për një vendim përfundimtar mbi datat e anëtarësimit. Planet e veprimit janë pjesë e diskutimeve për një mënyrë më të strukturuar të avancimit të vendeve kandidate drejt Bashkimit Evropian.