Banka e Shqipërisë në linjë me standardet e BE-së, Komisioni Evropian vlerëson ligjin e ri për pavarësinë monetare

Komisioni Evropian ka dhënë vlerësime pozitive për përparimin e Bankës së Shqipërisë në Raportin e Progresit për vitin 2026. Miratimi i ligjit të ri për bankën qendrore në tetor të këtij viti është cilësuar si një hap vendimtar, që përafron legjislacionin shqiptar me standardet e Bashkimit Evropian. Ky vlerësim vjen pas një serie rekomandimesh të mëparshme. Në vitet 2024 dhe 2025, Brukseli kishte kërkuar vazhdimisht forcimin e garancive për pavarësinë personale të Guvernatorit dhe të organeve drejtuese, si dhe ndalimin e rreptë të financimit monetar të sektorit publik. Raporti i fundit konfirmon se këto shqetësime janë adresuar, duke shënuar një kalim nga përafrimi i pjesshëm në atë të plotë me të drejtën e BE-së (acquis). Pavarësia e bankës qendrore dhe ndalimi i financimit të drejtpërdrejtë të sektorit publik nga kjo e fundit janë shtyllat kryesore mbi të cilat mbështetet vendimmarrja monetare evropiane. Me ndryshimet e fundit ligjore, Shqipëria ka vendosur kufij të qartë dhe të sigurt, duke u bërë pjesë e rregullave unike të Unionit. Ecuria pozitive reflektohet edhe te kapitulli 17, “Politika ekonomike dhe monetare”. Nëse në vitin 2025 Shqipëria klasifikohej me një nivel të moderuar përgatitjeje, tashmë në vitin 2026 vendi vlerësohet për një nivel të mirë përgatitjeje dhe progres të ndjeshëm. Përveç pavarësisë, raporti rikonfirmon zbatimin korrekt të rregullave që ndalojnë aksesin e privilegjuar të enteve publike në institucionet financiare. Modernizimi i sistemeve të pagesave është një tjetër sukses i evidentuar. Banka e Shqipërisë po lëviz drejt standardeve ndërkombëtare si ISO 20022 dhe SEPA, gjë që ka çuar në një rritje prej 23% të pagesave elektronike gjatë vitit 2025. Po ashtu, sistemi i pagesave të menjëhershme (TIPS) është në fazën e testimit nga bankat tregtare. Së fundi, sektori bankar shfaqet i qëndrueshëm dhe me tregues të fortë. Në dhjetor 2025, raporti i mjaftueshmërisë së kapitalit shënoi 20.4%, duke tejkaluar ndjeshëm normën minimale prej 12%. Ndërkaq, kreditë me probleme kanë zbritur në 3.8% në maj të vitit 2026, shifra më e ulët e regjistruar që nga viti 2008, duke dëshmuar një rritje të financimit të shëndetshëm për ekonominë shqiptare.