Reforma e Sigurimit Invalidor në Zvicër: Priten ndryshime në paga dhe kritere më të ashpra për përfituesit

Këshilli Federal i Zvicrës ka hedhur për diskutim publik një paketë të gjerë reformash për Sigurimin Invalidor (IV), e cila pritet të ketë ndikim të drejtpërdrejtë në xhepat e të gjithë punëmarrësve, përfshirë edhe komunitetin e gjerë të shqiptarëve që jetojnë dhe punojnë në këtë shtet. Sipas projektit të prezantuar të mërkurën, kontributet për sigurimin invalidor do të rriten me 0,2 pikë përqindjeje, barrë e cila do të ndahet në mënyrë të barabartë mes punëdhënësit dhe punëmarrësit (nga 0,1 pikë secili). Ky ndryshim synon të gjenerojë rreth 980 milionë franga të ardhura shtesë deri në vitin 2030. Për ta konkretizuar, një punonjës me pagë bruto prej 6.000 frangash do të përballet me një shkurtim shtesë prej 6 frangash në muaj. Planifikimi afatgjatë për periudhën 2030–2039 parasheh gjithashtu një taksim shtesë prej 0,6 pikësh për të ardhurat vjetore që tejkalojnë pragun e 181.440 frangave, kosto që gjithashtu do të ndahet mes punëdhënësit dhe punëmarrësit. Për të forcuar qëndrueshmërinë financiare të sistemit, qeveria ka parashikuar që një pjesë e të ardhurave nga taksat e kazinove t'i dedikohen arkës së IV-së. Ndryshimet prekin thellësisht edhe kriteret për përfitimin e pensioneve. Duke filluar nga pensionet e reja, për të marrë një pension të plotë invaliditeti, shkalla e invaliditetit duhet të jetë të paktën 80%, ndërsa aktualisht ky prag është 70%. Personat me shkallë invaliditeti midis 70% dhe 79% do të përfitojnë vetëm pensione proporcionale. Gjithashtu, mëditjet për personat pa detyrime familjare do të reduktohen nga 80% në 70% të pagës së fundit, me përjashtime të specifikuara për kategoritë me të ardhura të ulëta. Në anën pozitive, reforma prezanton një mekanizëm të ri për të rinjtë nën 25 vjeç që vuajnë nga çrregullime të rënda psikike. Ata do të mbështeten me një shumë mujore prej rreth 1.000 frangash dhe do të kenë ndjekje të vazhdueshme nga zyrat e IV-së, me qëllimin e vetëm që të riintegrohen në tregun e punës dhe të shmanget dalja e parakohshme në pension. Sipas qeverisë zvicerane, këto masa janë të domosdoshme për shkak të deficitit strukturor që e shoqëron IV-në prej fillimit të viteve '90. Statistikat tregojnë se numri i përfituesve është rritur me 9.600 persona në pesë vitet e fundit, ku një në dhjetë prej tyre është nën moshën 30 vjeç. Propozimi tashmë i është nënshtruar procesit të konsultimit dhe do t'i dërgohet Parlamentit për miratim, ndërkohë që data e hyrjes në fuqi mbetet për t'u përcaktuar.