Udhëkryqi amerikan: Tri rrugët që përcaktojnë të ardhmen e presidencës Trump, skenari global dhe Kosova

ANALIZË – Edhe pse nuk shërbejnë për të zgjedhur kreun e shtetit, zgjedhjet e mesmandatit në Shtetet e Bashkuara kanë fuqinë të transformojnë rrënjësisht dinamikën e qeverisjes. Donald Trump do të vijojë të qëndrojë në krye të Shtëpisë së Bardhë deri në janarin e vitit 2029, por mbetet ende e paqartë nëse pjesa e mbetur e mandatit të tij do të karakterizohet nga bashkëpunimi me një legjislativ mbështetës apo nga përplasjet me një Kongres opozitar. Republikanët hyjnë në këtë garë elektorale duke mbajtur epërsi minimale: një raport prej 53 me 47 në Senat dhe një diferencë prej vetëm pak ulësesh në Dhomën e Përfaqësuesve. Nga ana tjetër, sondazhet kombëtare tregojnë një avantaj prej 9 pikësh për demokratët. Matja e fundit e opinionit publik e realizuar nga New York Times dhe Siena College u jep atyre avantazh në të shtatë zonat e pasigurta për Senatin, ndërkohë që rrjeti Fox News vijon ta konsiderojë garën për këtë dhomë si plotësisht të hapur. Megjithatë, vetë presidenti Trump mbetet optimist, duke parashikuar se forca e tij politike do të ruajë kontrollin mbi të dyja dhomat e Kongresit. Këto zhvillime lënë të hapur mundësinë e tre skenarëve kryesorë. Skenari i parë: Republikanët ruajnë kontrollin e dyfishtë Ky do të përbënte rezultatin më favorizues për Trumpin dhe njëherësh befasinë më të madhe në raport me parashikimet e deritanishme. Në rast se Kongresi mbetet në duart e republikanëve, presidenti do të ketë mundësinë të çojë përpara agjendën e tij politike pa hasur në pengesa madhore. Senati do t'i hapte rrugë pa vështirësi emërimit të gjyqtarëve, diplomatëve dhe zyrtarëve të lartë shtetërorë, ndërsa vendimmarrja në fushën e tregtisë, çështjeve të migracionit dhe politikës ndaj Iranit do të mbetej kryesisht kompetencë e ekzekutivit. Një triumf i tillë do të shërbente gjithashtu si një legjitimim i fortë politik për Trumpin, pavarësisht shifrave të ulëta të mbështetjes qytetare në sondazhe, ku sipas të dhënave të Reuters/Ipsos, miratimi i punës së tij llogaritet në 32 për qind. Skenari i dytë: Ndarja e pushtetit mes dy dhomave Ky përfaqëson skenarin e një Kongresi të përçarë, një dukuri mjaft e zakonshme në historinë amerikane pas zgjedhjeve të mesmandatit. Me fitoren e shumicës në Dhomën e Përfaqësuesve, demokratët do të merrnin drejtimin e komisioneve kyçe dhe do të fitonin autoritetin për të thirrur dëshmitarë në seanca dëgjimore. Ata tashmë kanë paralajmëruar nisjen e hetimeve ndaj kreut të shtetit dhe rrethit të tij të afërt, përfshirë dyshimet mbi përfitimet e mundshme financiare të familjes Trump përmes ushtrimit të pushtetit. Aprovimi i nismave të mëdha ligjore do të bllokohej, kurse arritja e kompromiseve për buxhetin federal do të shndërrohej në një sfidë të vështirë, duke rritur njëkohësisht gjasat për një paralizim të përkohshëm të administratës publike. Megjithatë, falë Senatit republikan, emërimet e propozuara nga presidenti do të vazhdonin të merrnin dritën jeshile, duke i siguruar atij një mekanizëm vendimarrës. Skenari i tretë: Demokratët marrin kontrollin e plotë të Kongresit Për Trumpin, ky do të ishte skenari më negativ dhe goditja më e fortë institucionale. Edhe pse demokratët mund të miratonin projektligje që më pas do të përballeshin me veton presidenciale, atyre do t'u mungonte shumica e kërkuar prej dy të tretave për ta shkarkuar atë, duke i hapur rrugë një konflikti të vazhdueshëm mes pushteteve. Për më tepër, një Senat me shumicë demokratike do të kishte fuqinë të bllokonte emërimet e rëndësishme të ekzekutivit. Njëkohësisht, presioni ndaj politikës së jashtme do të intensifikohej ndjeshëm, veçanërisht në lidhje me qasjen ndaj Iranit. Deri më tani, Trump ka ndërmarrë hapa të njëanshëm në çështje kyçe pa pasur nevojën e miratimit kongresional, por një legjislativ plotësisht kundërshtar do ta bënte këtë strategji jashtëzakonisht të kushtueshme në rrafshin politik, duke u shndërruar gjithashtu në platformën kryesore të demokratëve për garën presidenciale të vitit 2028. Impakti i zgjedhjeve në arenën ndërkombëtare Pasojat e këtij procesi zgjedhor do të ndihen qartë edhe jashtë kufijve të Shteteve të Bashkuara. Sipas burimeve të NPR, shtetet e rajonit të Gjirit po përgatiten për mundësinë e një ndërhyrjeje ushtarake amerikane kundër Iranit pas përfundimit të zgjedhjeve. Edhe pse një Kongres më pak dashamirës nuk mund ta ndalojë plotësisht një vendim të tillë presidencial, ai e vështirëson ndjeshëm sigurimin e mbështetjes së qëndrueshme politike për një konflikt afatgjatë. Krahas kësaj, aleatët evropianë do të monitorojnë me vëmendje të shtuar rezultatin, veçanërisht për shkak të implikimeve që ai mbart për marrëveshjet tregtare dhe mbështetjen për Ukrainën.