Vota e lirë në Bërvenicë nuk është komplot: Përplasja politike dhe testimi i partneritetit qeverisës

Në një sistem demokratik, disfata zgjedhore kërkon vetëanalizë dhe jo gjetjen e fajtorëve. Megjithatë, kryeministri Hristijan Mickoski vendosi të ndjekë rrugën e dytë. Pas triumfit të Arkin Jahijit në Bërvenicë, kreu i ekzekutivit nuk u ndal tek arsyet pse kandidati i tij dështoi të siguronte mbështetjen e mjaftueshme qytetare, por preferoi të përdorë terma si “kartë nacionaliste”, demografi dhe “kalë Troje”. Një diskurs i tillë nuk është aspak i padëmshëm. Kur votërrjedhja e shqiptarëve etiketohet si “kartë nacionaliste”, pesha e saj minimizohet. Për më tepër, kur një bashkëpunëtor në qeveri cilësohet si “kalë Troje”, aleanca kthehet në dyshim të ndërsjellë. Deputetja Dafina Stojanoska e shprehu haptazi atë që kryeministri la të kuptohej mes rreshtave, duke aluduar se VLEN-i ka punuar në favor të BDI-së. Në realitet, në Bërvenicë nuk ndodhi asnjë risi shqetësuese për standardet e një demokracie funksionale. Pjesëmarrja e qytetarëve shënoi rritje me afërsisht 10 pikë përqindjeje në balotazh. Votuesit bënë zgjedhjen e tyre mes dy pretendentëve, ndërsa diferenca përfundimtare ishte vetëm 265 vota. Nga ana e tij, kandidati fitues shprehu mirënjohje për të gjithë qytetarët, pavarësisht bindjeve apo përkatësive të tyre. Kjo qasje pasqyron esencën e Marrëveshjes së Ohrit, e cila u ndërmjetësua nga Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian në vitin 2001. Ajo kornizë u themelua mbi një parim tepër të thjeshtë: shqiptarët janë qytetarë me të drejta të plota dhe vota e tyre mbart të njëjtën vlerë si çdo tjetër. Kreu i qeverisë së një vendi anëtar të NATO-s nuk mund ta cilësojë këtë vullnet politik si prapaskenë sa herë që rezultati nuk i përshtatet interesave të tij. Qëndrimet e VMRO-së e vendosin VLEN-in përballë një udhëkryqi vendimtar. Ose ky subjekt funksionon si partner i barabartë qeverisës, me të drejtën legjitime për të pasur kandidaturat dhe qëndrimet e veta, ose pranon rolin e një mekanizmi dytësor, detyra e të cilit është vetëm sigurimi i votave shqiptare për kandidatët e partnerit maqedonas. Në këtë situatë, heshtja nuk përbën zgjidhje. Nëse VLEN-i nuk kundërshton këtë fjalor të përdorur nga aleati i tij, kjo nënkupton pranimin e tij. Çdo parti politike shqiptare që lejon të etiketohet si “kalë Troje” vetëm pse qytetarët votuan sipas bindjes së lirë, rrezikon seriozisht besimin e elektoratit të vet. Edhe pse Bërvenica është një komunë me përmasa modeste, mesazhi i saj mbart një peshë të jashtëzakonshme. Kur qytetarët shqiptarë bashkohen rreth një qëllimi, vullneti i tyre bëhet vendimtar. Ky rregull gjen zbatim jo vetëm në Maqedoninë e Veriut, por edhe në Luginën e Preshevës, ku Koalicioni Shqiptar siguroi së fundmi dy mandate në Kuvendin e Serbisë. Një mesazh i tillë i drejtohet gjithashtu diasporës shqiptare në Zvicër dhe Gjermani. Shumë familje nga vendbanimet e Maqedonisë së Veriut, të cilat jetojnë atje, ndjekin me vëmendje zhvillimet politike në vendlindje. Përvoja e tyre u ka dëshmuar se shoqëritë e zhvilluara demokratike nuk i ndajnë banorët sipas përkatësisë etnike gjatë procesit të numërimit të votave. Mickoski deklaroi se koncepti “një Bërvenicë për të gjithë” tejkalon thjesht një ide, dhe në këtë pikë ai ka të drejtë. Megjithatë, ky vizion nis pikërisht nga pranimi i rezultatit zgjedhor pa u shoqëruar me akuza politike. Ekzekutivi i tij ka dhënë premtime për mbështetjen e të gjithë banorëve, pavarësisht preferencave të tyre në votim. Prova e vërtetë do të jetë realizimi praktik i këtyre premtimeve dhe jo vetëm deklaratat publike. Komuniteti shqiptar në Maqedoninë e Veriut nuk përfaqëson asnjëherë “kuaj Troje”, por qytetarë që ushtrojnë të drejtën e tyre kushtetuese për të votuar. Në një shtet që synon integrimin në Bashkimin Evropian, ky standard duhet të konsiderohet i mirëqenë.