Raporti i Komisionit Evropian: Ngecje në fushat kyçe për Kosovën dhe rezultat i kufizuar në Dialog

Kosova, së bashku me Serbinë dhe Bosnje e Hercegovinën, është radhitur ndër shtetet që nuk kanë shënuar zhvillim të dukshëm në fushat themelore. Sipas vlerësimeve të Komisionit Evropian, sistemi i drejtësisë në vend, përfshirë gjykatat dhe prokurorinë, vazhdon të jetë cak i ndikimeve nga politika dhe grupe të ndryshme interesi. Si zhvillim i ri, në dokument theksohet se harmonizimi i plotë i Kosovës me politikën e jashtme dhe të sigurisë të Bashkimit Evropian është trajtuar “për herë të parë” përmes një kapitulli të posaçëm, ai me numër 31. Në raportin e ri, Brukseli përsërit qëndrimin se ecja përpara e Kosovës dhe Serbisë drejt familjes evropiane varet drejtpërdrejt nga hapat konkretë drejt normalizimit të raporteve dypalëshe. Derjtpërdrejt në tekst thuhet se përmbushja e detyrimeve që derivojnë nga Marrëveshja për rrugën drejt normalizimit dhe Aneksi i saj vazhdon të mbetet në nivele të ulëta. Tutje, në dokument nënvizohet se normalizimi i marrëdhënieve nuk përbën thjesht një kriter burokratik për integrim, por është element jetik për mbrojtjen e paqes, sigurisë dhe rritjes ekonomike në të dyja vendet dhe më gjerë në rajon. Sipas KE-së, mungesa e rezultateve sjell kosto të rënda politike e financiare, duke rritur rrezikun që palët të mbeten të izoluara në një kohë kur procesi i zgjerimit të BE-së po merr sërish dinamikë të re. Sa i përket aspektit ekonomik dhe rajonal, dokumenti tregon se deri në muajin shtator të vitit 2026, nga Plani i Rritjes për Ballkanin Perëndimor janë ndarë rreth 193,3 milionë euro në formë grantesh nga gjithsej 1,6 miliard euro, si shpërblim për 90 reforma të realizuara, ndërkohë që kërkohet intensifikim i ritmit të zbatimit. Aktualisht po ndërmerren gjithashtu hapa konkretë drejt shfuqizimit të tarifave të roaming-ut mes vendeve të rajonit. Në segmentin kushtuar pajtimit rajonal, Komisioni Evropian bën të qartë se shtrembërimi i historisë, mohimi apo lavdërimi i krimeve të luftës, si dhe gjuha përçarëse dhe nxitëse, janë plotësisht në kundërshtim me parimet dhe vlerat themelore mbi të cilat ngrihet projekti i zgjerimit të Bashkimit Evropian.