Skena e re politike në Serbi: Çfarë duhet të ndërmarrin shqiptarët e Luginës?

Performanca e Koalicionit Shqiptar në zgjedhjet e parakohshme parlamentare në Serbi, e cila u kurorëzua me 27 mijë e 607 vota dhe dy ulëse në Kuvend, ka rikthyer në qendër të vëmendjes fatin e përfaqësimit politik të shqiptarëve në Luginën e Preshevës. Ky sukses, i arritur falë bashkimit të tetë forcave politike shqiptare nën një ombrellë të vetme zgjedhore, po vlerësohet si një hap përcaktues për fuqizimin e zërit të tyre brenda institucioneve shtetërore serbe. Në rrafshin rajonal, triumfi i Listës Studentore dhe lëvizjet e mundshme në konfiguracionin politik të Serbisë kanë inauguruar një periudhë të re, e cila potencialisht mund të gjenerojë hapësira për përmirësimin e pozitës së pakicave kombëtare. Megjithatë, mbetet ende për t'u parë nëse ky zhvillim do të shoqërohet nga një doktrinë e re e Beogradit zyrtar ndaj minoritetit shqiptar dhe halleve të tyre dekadëshe. Duke analizuar këto zhvillime, njohësi i rrethanave politike në Luginën e Preshevës, profesori Refik Hasani, vlerëson se unifikimi i tetë subjekteve politike dhe sigurimi i dy mandateve parlamentare paraqesin një arritje të konsiderueshme, pavarësisht faktit se kapaciteti i plotë zgjedhor i shqiptarëve nuk u shfrytëzua në maksimum. Ai shton se dukuria e pasivizimit të adresave ka ushtruar një ndikim negativ, duke tkurrur trupin votues shqiptar dhe duke pamundësuar fitoren e mandateve shtesë. Sipas Hasanit, dinamikat e reja politike në Serbi duhet të shfrytëzohen si një mundësi e artë për të kërkuar hetim të pavarur mbi këtë fenomen dhe për të kthyer mbrapsht të drejtat e shkelura të qytetarëve të dëmtuar. “Rezultati i Koalicionit Shqiptar në zgjedhjet e parakohshme të 25 tetorit të këtij muaji në Serbi përbën një rezultat, por jo të pritshëm, pasi në legjislaturën që shkoi në Parlamentin e Serbisë, shqiptarët u përfaqësuan vetëm me një mandat deputeti. Në këto zgjedhje, tetë subjekte politike të shqiptarëve në Krahinën e Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit arritën një marrëveshje për të garuar me një listë të përbashkët dhe siguruan dy mandate deputetësh”, ka deklaruar ai. Duke vënë theksin te rëndësia historike e këtij procesi, Hasani ka veçuar faktin se për herë të parë që nga Referendumi i 1-2 marsit 1992, lëvizja e armatosur e UÇPMB-së dhe Marrëveshja e Konçulit, kësaj liste i është bashkuar edhe një kandidate nga Novi Pazari. Ky zhvillim u mbështet me vota edhe në Krahinën e Sanxhakut, sipas të dhënave preliminare të Komisionit Republikan të Zgjedhjeve. Në lidhje me peshën elektorale, Hasani pohon se koalicioni ishte lëvizja e duhur, por mobilizimi i elektoratit mbeti larg pritshmërive, pasi numri i votave të arkëtuara nuk përkon realisht me numrin e përgjithshëm të shqiptarëve me të drejtë vote. “Po, pajtohem se është një rezultat fillimisht i suksesshëm që tetë subjekte politike të shqiptarëve në Krahinën e Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit arritën një marrëveshje për të garuar me një listë të përbashkët. Megjithatë, subjektet politike të shqiptarëve në këtë Krahinë nuk arritën sa duhet t’i mobilizojnë votuesit që të dalin në zgjedhje. Nuk jam në dijeni saktësisht se sa për qind kanë votuar, por ky rajon ka më shumë shqiptarë me të drejtë vote sesa numri i 27 mijë e 607 votave të fituara. Mendoj se rreth gjysma e shqiptarëve me të drejtë vote kanë marrë pjesë në zgjedhje, ndërsa Komisioni Republikan i Zgjedhjeve në nivel të Serbisë publikon se mbi 65 për qind e qytetarëve me të drejtë vote kanë votuar”, ka përfunduar Hasani.