Barometri i Ballkanit 2025: Çmimet e energjisë shqetësim kryesor për shqiptarët, por mbetet mbështetja për burimet e gjelbra

Për më shumë se gjysmën e qytetarëve në vend, shkurtimi i faturave mbetet sfida primare në sektorin e energjisë, pavarësisht dëshirës për të përqafuar energjinë e pastër. Duke iu referuar gjetjeve të Barometrit të Ballkanit 2025, plot 55% e të anketuarve në Shqipëri e shohin uljen e tarifave si shqetësimin e tyre parësor, një shifër kjo që pozicionohet 12 pikë përqindjeje mbi mesataren prej 43% të rajonit të Ballkanit Perëndimor. Megjithatë, kjo nuk zbeh gatishmërinë e 60% të tyre për të përkrahur projekte më të gjera në energjinë diellore, të erës apo atë hidroelektrike, edhe nëse kjo nënkupton fatura disi më të kripura në periudhën afatshkurtër. Kur qytetarët pyeten rreth prioriteteve energjetike të shtetit, aspekti financiar merr peshën kryesore. Pas 55% që kërkojnë tarifa më të lira, renditen 23% që votojnë për investimet e rinovueshme, 12% që kërkojnë siguri dhe stabilitet në furnizim, 7% që synojnë shkëputjen nga varësia e importeve, si dhe 3% që shqetësohen për gjurmën mjedisore të prodhimit energjetik. Edhe pse Shqipëria regjistron një ndjeshmëri më të lartë se mesatarja rajonale ndaj çmimit, ajo nuk mban vendin e parë për këtë shqetësim. Kosova kryeson listën ku 76% e popullsisë kërkon çmime më të ulëta, ndërsa në Maqedoninë e Veriut kjo shkon në 42%. Më tej vijojnë Mali i Zi me 34%, Serbia me 28% dhe Bosnjë-Hercegovina me vetëm 25%. Kjo e fundit përbën të vetmin rast në rajon ku fokusimi te burimet e rinovueshme (37%) lë pas çështjen e çmimeve. Sidoqoftë, faturat e larta nuk e zbehin dëshirën për tranzicion ekologjik. Gjashtë në dhjetë shqiptarë, respektivisht 60%, shprehen pro zgjerimit të energjisë së gjelbër pavarësisht shtrenjësimit të mundshëm afatshkurtër të saj. Kundër kësaj ideje pozicionohen 31% e pjesëmarrësve në sondazh, kurse 9% nuk kanë një opinion të prerë, ndërkohë që mesatarja e gjithë Ballkanit Perëndimor llogaritet në 63%. Ndonëse mbështetja vendase qëndron 3 pikë përqindjeje nën mesataren e rajonit, ajo përbën sërish një shumicë të qartë. Mali i Zi mban kryesimin me 70% të qytetarëve që pranojnë kosto më të larta për hir të gjelbërimit, ndjekur nga Bosnjë-Hercegovina me 64% dhe Kosova me 63%. Shqipëria, me 60% të përkrahësve, lë pas Maqedoninë e Veriut dhe Serbinë, të cilat regjistrojnë secila nga 59%. Në të njëjtën kohë, raporti evidenton se Shqipëria vlerësohet me mesataren 3.5 nga 5 pikë për shkallën e kënaqësisë ndaj shërbimit energjetik, duke përfshirë besueshmërinë dhe përballueshmërinë. Ky është treguesi më i lartë ndër gjashtë ekonomitë e rajonit, ku Kosova vlerësohet me 3.4, ndërsa Bosnja, Maqedonia e Veriut dhe Serbia ndajnë mesataren 3.3. Mali i Zi shënon 3.2 pikë, kundrejt mesatares rajonale prej 3.3. Në treguesit e detajuar brenda vendit, 42% e shqiptarëve ndihen të kënaqur me furnizimin aktual të energjisë dhe 19% shprehen shumë të kënaqur, duke arritur në total një kuotë prej 61% të përgjigjeve favorizuese. Në krahun tjetër, 8% janë tejet të pakënaqur, 15% shfaqen të pakënaqur, kurse 18% preferojnë të ruajnë një qasje neutrale ndaj kësaj çështjeje.