Zëri i studentëve në Tiranë: Kur rinia i kthen shpinën politikës tradicionale dhe kërkon llogaridhënie

Vendit tonë nuk i duhet rikthimi i konflikteve të vjetra partiake, por një qasje e re ndaj përgjegjësisë politike dhe kombëtare. Ngjarjet e fundit në kryeqytet, ku të rinjtë kanë refuzuar çdo mundësi bashkimi me deputetët e Partisë Demokratike përmes thirrjes “Opozita jemi ne”, sjellin në vëmendje një kambanë alarmi për shëndetin e demokracisë dhe krizën e thellë të përfaqësimit në Shqipëri. Një qëndrim i tillë kërkon një lexim shumë më të gjerë sesa thjesht fërkimet tradicionale mes mazhorancës dhe pakicës parlamentare. Këto zhvillime pasqyrojnë një çarje të madhe: zhdukjen e besimit të brezave të rinj te një klasë politike që ende dështon të prodhojë shpresë, vizione të qarta dhe alternativa të besueshme për të ardhmen e shoqërisë. Reagimi i studentëve dëshmon qartë se pakënaqësia e qytetarëve nuk është monopol i asnjë force politike dhe askush nuk ka të drejtë të monopolizojë protesta që lindin nga vullneti i lirë shoqëror. Distancimi i tyre nga deputetët e opozitës nuk duhet lexuar domosdoshmërisht si një përkrahje për qeverisjen, por si një domosdoshmëri për të mbrojtur pavarësinë e kauzës së tyre. Në një sistem demokratik funksional, detyra e opozitës mbetet kontrolli i pushtetit, sinjalizimi i abuzimeve dhe skicimi i alternativave reale. Megjithatë, kjo nuk i jep asaj autoritetin për të përfaqësuar në mënyrë automatike çdo revoltë popullore. Nga ana tjetër, ekzekutivi nuk mund ta etiketojë çdo protestë si komplot politik apo përpjekje për të destabilizuar vendin. Kur gjenerata e re refuzon simbolet e opozitës, politikanët janë të detyruar të bëjnë një analizë të thellë të këtij divorci. Çështja nuk shtrohet thjesht se kush qeveris, por te fakti se alternativat e propozuar nuk bindin më askënd. Kjo është një krizë e mirëfilltë e besimit përfaqësues, e cila nuk shërohet me replika e akuza televizive, por me llogaridhënie të sinqertë, transparencë dhe ndryshime rrënjësore institucionale. Pillar tjetër i pandashëm i çdo shoqërie të lirë është barazia para ligjit. Çdo dyshim për korrupsion, keqpërdorim fondesh apo shkelje ligjore duhet t’i nënshtrohet hetimeve të pavarura, pa bërë kurrfarë dallimi përkatësie a ndikimi. Asnjë individ nuk qëndron mbi ligjin, por askush nuk mund të paragjykohet pa një vendim të formës së prerë nga gjykata. Drejtësia nuk duhet të mbajë kurrë ngjyra partiake, pasi vetëm kështu mund të ringrihet besimi qytetar te shteti. Në të njëjtën kohë, Shqipëria nuk është thjesht një fushë betejë e brendshme elektorale, por një aktor kyç në rajon dhe në rrugëtimin drejt Bashkimit Evropian. Për këtë arsye, polarizimi i tejskajshëm, konsumimi i institucioneve dhe largimi i trurit të vendit nuk përbëjnë vetëm sfida të një mandati qeverisës, por kërcënime madhore për fatin kombëtar. Shteti nuk ngrihet me slogane patriotike, simbole, flamuj apo retorikë boshe. Themelet e tij ngrihen mbi institucione solide, arsim cilësor, një ekonomi tregu funksionale, drejtësi të pakorruptuar dhe mundësi të barabarta për secilin. Rinia shqiptare meriton të ndërtojë jetën në atdhe, pa u shndërruar në patericë të interesave të ngushta partiake. Për rrjedhojë, protestat paqësore dhe kërkesa për drejtësi mbeten gurëthemeli i demokracisë. Por ato kanë nevojë për qartësi orientimi dhe objektiva të matshme, që energjia e pakënaqësisë të kthehet në transformim real të institucioneve tona.