Armëpushimi në Oleshki hyn në ditën e tretë: Dilemat mes ndihmës humanitare dhe frikës nga dëbimet me forcë

Një armëpushim i brishtë në zonën përreth Oleshkit, që ndodhet nën pushtimin rus, hyri në ditën e tretë më 29 tetor, duke ngjallur shpresë për mijëra civilë që përballen me mungesa të mëdha dhe rrugë të rrezikshme për t’u larguar, mes frikës se Rusia mund ta shfrytëzojë këtë pauzë për t’i transferuar me forcë banorët në Rusi ose në Krimenë e pushtuar. Armëpushimi i lokalizuar, i ndërmjetësuar me përfshirjen e zonjës së parë të Shteteve të Bashkuara, Melania Trump, hyri në fuqi më 27 tetor dhe është planifikuar të zgjasë deri më 1 nëntor. Zyrtarë ukrainas dhe amerikanë i thanë Radios Evropa e Lirë (REL) se gjatë dy ditëve të para nuk është raportuar për shkelje. Megjithatë, mungesa e shkeljeve të raportuara ka bërë pak për të ulur shqetësimet lidhur me pasojat e operacionit. Zyrtarët ukrainas dhe përfaqësuesit e organizatave humanitare thonë se suksesi i tij do të varet nga fakti nëse banorët do të marrin ndihmë, do të mund të evakuohen në mënyrë të sigurt dhe do të jenë të lirë të zgjedhin destinacionin e tyre. Armëpushimi vjen në një kohë kur Uashingtoni dhe Moska po përgatiten për një takim të mundshëm diplomatik, teksa ligjvënësit amerikanë po debatojnë për mbështetjen e mëtejshme për Ukrainën. Grupi dypartiak i Kongresit për Ukrainën e mirëpriti armëpushimin më 28 tetor, duke vlerësuar përpjekjet e zonjës së parë, Melania Trump, por njëkohësisht duke shprehur shqetësim për raportimet se autoritetet ruse po i pengojnë banorët e Oleshkit që të evakuohen drejt territorit të kontrolluar nga Ukraina. Në një deklaratë të ndarë dhënë për Radion Evropa e Lirë, bashkëkryesuesit – përfaqësuesja demokrate Marcy Kaptur nga Ohajo dhe përfaqësuesi demokrat Mike Quigley nga Illinois, si dhe përfaqësuesit republikanë Brian Fitzpatrick nga Pensilvania dhe Joe Wilson nga Karolina e Jugut – kërkuan evakuim të sigurt, ndihmë humanitare dhe liri për t’u ribashkuar me të afërmit. “Transferimi ose dëbimi me forcë i civilëve nga territori i pushtuar është krim lufte”, thanë ligjvënësit amerikanë duke i kërkuar Rusisë që t’i japë fund praktikave shtrënguese dhe t’i lejojë banorët të zgjedhin se ku duan të shkojnë. Ata paralajmëruan se Moska nuk duhet ta shndërrojë armëpushimin në një tjetër instrument të represionit, pasi banorët janë përballur me mungesa të mëdha dhe kërcënimin e sulmeve të pandërprera me dronë. Në deklaratë të ligjvënësve u përmendën edhe shkeljet më të gjera të dyshuara të Rusisë ndaj ukrainasve, përfshirë rrëmbimin e dhjetëra mijëra fëmijëve. Oleshki, që ndodhet përtej lumit Dniepër nga Hersoni, është nën pushtimin rus që nga viti 2022. Organizata amerikane e avokimit Razom for Ukraine vlerëson se atje kanë mbetur të bllokuar nga 1.700 deri në 2.000 civilë, përfshirë rreth 50 fëmijë. Shumë prej tyre janë të moshuar, persona me aftësi të kufizuara dhe njerëz që kujdesen për ta. Banorët përballen me mungesa të mëdha ushqimi dhe ilaçesh, si dhe me mungesë të qasjes së qëndrueshme në ujë të pijshëm, energji elektrike, gaz dhe ngrohje. Sipas Razom, dërgesat e rregullta të ushqimit përmes infrastrukturës rrugore u ndërprenë në maj. Minat, sulmet me dronë dhe infrastruktura e dëmtuar e kanë bërë largimin të rrezikshëm, teksa zyrtarët ukrainas dhe përfaqësuesit e organizatave humanitare akuzojnë forcat ruse se po pengojnë largimin e banorëve dhe dërgimin e ndihmave. Avokati i Popullit i Ukrainës, Dmytro Lubinets, tha se përgatitjet për misionin humanit