Tërmeti politik në Serbi dhe 'heshtja' e Tiranës: Si ndikon humbja e Vuçiqit në planet e Edi Ramës?

Skena politike në Serbi ka pësuar një kthesë historike. Aleksandar Vuçiq, udhëheqësi kryesor i Partisë Progresive Serbe (SNS), është detyruar të pranojë humbjen në zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit, pasi projeksionet e para nxorën fituese me shumicë absolute listën e mbështetur nga lëvizja e studentëve. Sipas të dhënave të publikuara nga organizata për monitorimin e zgjedhjeve CRTA, lëvizja studentore ka grumbulluar 51,5 për qind të votave, përkundrejt 40,4 për qind që siguroi SNS-ja e Vuçiqit. Ky rezultat i garanton opozitës së re nga 135 deri në 140 vende në kuvendin prej 250 deputetësh, duke i krijuar mundësinë të formojë e vetme qeverinë e re. Pas bërjes publike të këtyre rezultateve, Beogradi u përfshi nga festime të mëdha, ku mijëra të rinj dolën në rrugë për të festuar fitoren zgjedhore. Këto zgjedhje u konsideruan gjerësisht si një test vendimtar për pushtetin e Vuçiqit, i cili kontrollonte politikën serbe që nga viti 2012. Lëvizja fituese studentore u organizua pas valës së protestave që shpërthyen nga tragjedia e nëntorit 2024 në Novi Sad, ku shembja e strehës së stacionit hekurudhor u mori jetën 16 personave. Ngjarja e rëndë nxit akuza të fortë për korrupsion dhe papërgjegjshmëri shtetërore, duke mobiluar qytetarët në të gjithë vendin. Megjithatë, dita e votimit nuk kaloi pa tensione. Vëzhguesit e CRTA-së raportuan për parregullsi serioze, si blerje votash, trysni ndaj votuesve dhe fotografim të fletëve të votimit, ndërsa u shënuan edhe sulme ndaj gazetarëve e vëzhguesve në terren. Ndërkohë, një vëmendje e veçantë po i kushtohet reagimit – apo mungesës së tij – nga ana e kryeministrit të Shqipërisë, Edi Rama, i cili ka pasur partneritet të ngushtë politik dhe bashkëpunim rajonal me Vuçiqin. Deri në këto momente, nga Tirana zyrtare nuk ka pasur asnjë qëndrim publik lidhur me rezultatin e zgjedhjeve në Serbi apo triumfin e lëvizjes studentore. Ekspertët e rrethanave politike vlerësojnë se kjo goditje i ka prishur llogaritë e Ramës dhe partneriteteve të tij rajonale e ndërkombëtare. Duke komentuar zhvillimet, analisti Adriatik Riza Dosti thekson se kryeministri shqiptar ndodhet në pozita të vështira pas rënies së aleatit të tij në Beograd. “Po, sigurisht që Rama është i tmerruar nga humbja e Vuçiqit, pasi humbi një partner të afërt, tek i cili mbështetej. Rama, për momentin, po përballet me protesta të fuqishme studentore, ndaj nuk di ku e ka kokën. E ka humbur kontrollin dhe parashikon rrëzimin e tij, pavarësisht masave represive që po ndërmerr çdo ditë. Ai harron se kështu po e shton urrejtjen ndaj vetes. Personalisht, mendoj se ikja e Vuçiqit do të pasohet shumë shpejt nga ajo e Ramës, Netanyahut dhe Macronit, liderë të dhunshëm dhe autokratë që kanë vite në pushtet”, deklaron Dosti. I pyetur nëse partneriteti i gjatë mes Ramës dhe Vuçiqit tregon se Tirana ka investuar më shumë në marrëdhëniet me Beogradin sesa në mbrojtjen e interesave të Kosovës, analisti nëllizon se bëhet fjalë për një linjë të vjetër politike. “Jo, nuk është çështje afërsie gjeografike, por mendësie. Janë lidhje të hershme mes Beogradit dhe Tiranës, gjithmonë në kurriz të Shqipërisë dhe me thikë pas shpine ndaj Kosovës. Tirana zyrtare, jetë e mot, ka qenë e lidhur me Beogradin dhe kurrë, as sot e kësaj dite, me vendin dhe popullin e vet, e aq më pak, dhe më keq akoma, me Prishtinën”, nërmend Dosti, duke nënuvizuar se pas ndryshimeve në Serbi, edhe bashkëpunimet e deritanishme rajonale do të pësojnë transformim të pakthyeshëm.