Ndryshimet e reja në Danimarka: Skema e lejeve të punës lë jashtë qytetarët e Kosovës

Nga data 1 janar 2027, Danimarka do të implementojë një mekanizëm të ri për lejet e punës, i cili sjell një pagë minimale më të ulët për pozicionet që rregullohen përmes marrëveshjeve kolektive. Megjithatë, ky mundësim nuk do të jetë i vlefshëm për shtetasit nga Kosova. Ekzekutivi danez ka bërë publike ndryshimet që përbëjnë një mundësi favorizuese për profesionistët e huaj që synojnë të zhvillojnë një jetë dhe karrierë në këtë shtet skandinav. Nisma e re, e njohur si Skema e Marrëveshjes Kolektive, u jep bizneseve mundësinë të angazhojnë fuqi punëtore nga jashtë me një prag minimal page më të favorshëm. Sipas raportimeve ndërkombëtare, aplikantët duhet domosdoshmërisht të mbajnë shtetësinë e njërit prej 16 shteteve të përzgjedhura, të ndara në tri grupe specifike, në të cilat Kosova nuk bën pjesë. Kategoritë që përfitojnë përfshijnë qytetarët nga dhjetë vendet joanëtare të Bashkimit Europian me pozicionimin më të lartë në bazë të vëllimit të investimeve daneze jashtë vendit dhe atyre të huaja në Danimarkë; shtetet që ndodhen në proces negociatash për anëtarësim në BE (fakt që lë jashtë Kosovën); si dhe vendet që kanë lidhur një pakt dypalësh mobiliteti me autoritetet daneze. Duke qenë se Kosova ende nuk e gëzon statusin e vendit kandidat për integrim në Bashkimin Europian, qytetarët e saj mbeten të përjashtuar nga kjo e drejtë. Korniza ligjore u votua në Parlamentin danez (Folketing) më 3 shtator 2026, ndërsa Agjencia Daneze për Rekrutim Ndërkombëtar dhe Integrim (SIRI) e bëri publike datën e nisjes më 13 tetor 2026. Çfarë paraqet Skema e Marrëveshjes Kolektive? Kjo skemë i jep të drejtën një punëtori të huaj të pajiset me leje qëndrimi dhe punësimi nëse pozicioni i tij siguron të ardhura vjetore prej së paku 322,000 koronash daneze, referuar standardit të vitit 2026. Megjithatë, parakusht kryesor mbetet fakti që vendi i punës duhet t'i nënshtrohet një marrëveshjeje kolektive – një akordim për kompensimin financiar dhe kushtet e angazhimit të arritur mes punëdhënësve dhe sindikatave. Bizneset nuk mund të punësojnë pa kritere në këtë linjë, pasi ato duhet të pajisen fillimisht me certifikimin përkatës, para se punëtori të nisë procedurën e aplikimit në institucionin SIRI. Cilat janë kriteret që duhet të përmbushë një punëtor i huaj? Legjislacioni përcakton se kandidati duhet të plotësojë detyrimisht këto kushte: Të disponojë një kontratë ose ofertë zyrtare pune nga një entitet i certifikuar. Të përfitojë një pagë vjetore jo më pak se 322,000 korona daneze. Të ushtrojë një detyrë që mbulohet nga marrëveshjet kolektive të konfirmuara nga ministri. Të jetë mbajtës i shtetësisë së një vendi që figurar në regjistrin zyrtar të qeverisë. Të aplikojë në një periudhë kur shkalla e papunësisë bruto në Danimarkë, e llogaritur si mesatare e tremujorit të kaluar, nuk e ka kaluar tavanin e përcaktuar nga ministria. Nga ana e tij, punëdhënësi është i detyruar të dorëzojë një deklaratë gjatë procesit të aplikimit, ku konfirmon se vendi i punës rregullohet nga një marrëveshje kolektive e ligjshme, se angazhimi është me orar të plotë sipas këtij standardi, si dhe se kompania pranon inspektime të herëpashershme për të dëshmuar respektimin e marrëveshjes.