Zbulesë paleontologjike: Skeleti i rrallë i Nanotiranit del në shitje për një shifër marramendëse

Një fosil i jashtëzakonshëm dinosauri, i cili për një kohë të gjatë u konsiderua gabimisht si një T-Rex i vogël në moshë, është bërë gati për të dalë në ankand, ku vlera e tij parashikohet të kapërcejë shifrën e 9 milionë dollarëve. I njohur me emrin e përkohshëm “Jodi”, ky ekzemplar i përket gjinisë Nanotyrannus, ekzistenca e së cilës u vërtetua si më vete nga Tyrannosaurus rex pas dekadash të tëra diskutimesh në rrethet shkencore. Skeleti, i cili arrin një gjatësi prej rreth 3 metrash, do t'i nënshtrohet procesit të shitjes përmes shtëpisë së njohur të ankandeve Sotheby’s në Nju Jork, ndërsa faza e parë e ofertave do të nisë nga një shifër minimale prej 6 milionë dollarësh. Sipas të dhënave nga Sotheby’s, ky mbetje fosile përmban afërsisht 191 elementë kockorë dhe dallohet për një kafkë pothuajse të paprekur dhe të ruajtur në kushte optimale. Autoritetet e shtëpisë së ankandeve e vlerësojnë këtë ekzemplar si një ndër të vetmit tre skelete të kësaj kategorie që njihen aktualisht nga bota e shkencës. Historiku i këtij zbulimi lidhet me fermeren Jodi Pierson, e cila e gjeti atë në tokën e saj në Montana të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, ndërsa puna për nxjerrjen në sipërfaqe u drejtua nga paleontologu komercial Clayton Phipps. Ky skelet u prezantua për herë të parë para publikut si një T-Rex i mitur gjatë një ekspozite arti të organizuar në Londër në vitin 2023. Megjithatë, analizat e mëvonshme vërtetuan shkencërisht se bëhet fjalë për Nanotyrannus, një krijesë mishngrënëse që ka ecur në Tokë përafërsisht 67 milionë vite më parë, në të njëjtën epokë me Tyrannosaurus rex. Kjo shitje e ardhshme ka riaktivizuar debatin e vjetër ndërmjet ekspertëve lidhur me tregtimin privat të fosileve të rralla. Disa prej paleontologëve shprehin shqetësimin se pasuri të tilla të trashëgimisë shkencore mund të përfundojnë të mbyllura në duart e koleksionistëve privatë, duke u mohuar qasjen muzeve dhe hulumtuesve. Në këtë linjë, profesori i Universitetit të Edinburgut, Steve Brusatte, e ka cilësuar si mjaft alarmante mundësinë që “Jodi” të bëhet pronë e një individi, duke e privuar publikun dhe shkencëtarët nga mundësia për ta vëzhguar dhe analizuar nga afër. Sipas tij, kostot e larta të këtyre objekteve janë të papërballueshme për institucionet akademike dhe muzetë, gjë që rrezikon seriozisht studimin e mëtejshëm të këtyre dëshmive të rëndësishme të historisë së planetit. Në krahun tjetër, specialistja e fushës, Megan Jenkins, vë në dukje se procesi i kërkimit, gërmimit dhe sigurimit të këtyre ekzemplarëve kërkon angazhim afatgjatë, energji dhe fonde të konsiderueshme financiare, ndërkohë që shton se një pjesë e mirë e fosileve të shitura privatisht në fund gjejnë rrugën për në muzeumet publike. Dalja në ankand e “Jodit” pason një tjetër shitje bujshme, ku skeleti i një Tyrannosaurus rex të pagëzuar si “Gus” arriti çmimin rekord prej 50.1 milionë dollarësh gjatë muajit korrik, duke intensifikuar më tej frikën rreth inflacionit të çmimeve të fosileve në tregun e mbyllur.