Bilanc tragjik: Vera e vitit 2026 shënon numrin më të lartë të viktimave nga i nxehti në histori të Evropës

Sezoni veror i vitit 2026 në Evropë ka lënë pas një bilanc shkatërrues, duke u shoqëruar me afro 50.000 humbje jetësh, sipas vlerësimeve të fundit të ekspertëve britanikë. Kjo shifër e rendit këtë stinë si më fatkeqen dhe më vdekjeprurësen e regjistruar ndonjëherë në kontinent për shkak të temperaturave ekstreme. Hulumtimet tregojnë se rreth 65 për qind e këtyre vdekjeve tragjike lidhen drejtpërdrejt me ndryshimet klimatike globale. Për të arritur në këto përfundime, një grup studiuesish nga Imperial Grantham Institute në Britani dhe London School of Hygiene and Tropical Medicine kanë analizuar shkallën e vdekshmërisë së tepërt të nxitur nga valët e të nxehtit. Analiza u mbështet në të dhëna nga 854 zona urbane të shtrira në 27 vendet anëtare të Bashkimit Evropian, si dhe në Britaninë e Madhe, Norvegji dhe Zvicër. Rajonet e përfshira në këtë studim përfaqësojnë afërsisht 40 për qind të popullsisë totale të këtyre 30 shteteve. Gjermania regjistron rreth 16.000 jetë të humbura nga temperaturat e larta Në krahasim me vitet e mëparshme më të nxehta, ku u regjistruan rreth 29.000 vdekje në vitin 2022 dhe afërsisht 28.000 në vitin 2003, shifrat e tanishme dëshmojnë një përkeqësim drastik. Ndonëse vendet e Evropës Jugore dhe Perëndimore u goditën më rëndë, pasojat u ndjenë edhe në shtete që tradicionalisht gëzojnë klimë më të freskët. Vetëm në Britaninë e Madhe, autorët e studimit llogarisin rreth 4.500 vdekje që i atribuohen të nxehtit ekstrem. Në të njëjtën linjë, Instituti Robert Koch (RKI) në Berlin bëri publike shifra të ngjashme në mes të muajit shtator. Sipas këtij institucioni, vetëm brenda territorit gjerman rreth 16.000 persona kanë humbur jetën si pasojë e temperaturave të larta gjatë kësaj vere. Ekspertët vënë inë dukje se muaji qershor i vitit 2026 pati ndikim veçanërisht shkatërrues në Evropë. Vlerësimet tregojnë se gati një e treta e totalit të vdekjeve të shkaktuara nga i nxehti ndodhën brenda një harku të shkurtër kohor, nga 17 qershori deri më 1 korrik. Gjatë kësaj periudhe, termometri shënoi vlera mesatarisht pesë gradë Celsius më të larta se norma e viteve 1991-2020. Kjo valë e paprecedentë e të nxehtit vlerësohet si shtytësi kryesor që e shndërroi verën e vitit 2026 në periudhën më vdekjeprurëse të shkaktuar nga temperaturat e larta që nga nisja e matjeve zyrtare. Ndikim shkatërrues edhe te grupmoshat e reja Clair Barnes, hulumtuese e motit ekstrem dhe ndryshimeve klimatike në Imperial College, u shpreh se ekziston një siguri e lartë se vera e vitit 2026 ka qenë më e rënda në histori sa i përket vdekshmërisë nga i nxehti në pjesën më të madhe të Evropës. Ajo theksoi se pas këtyre shifrave fshihen jetë njerëzish dhe familje që vuajnë dhimbjen e humbjes. Sipas të dhënave, pasojat fatale nuk goditën vetëm shtresën e moshuar. Studiuesit llogarisin se rreth 6.000 nga 50.000 viktimat ishin persona nën moshën 65 vjeç. Nga ana e tij, epidemiologu Pierre Masselot nga London School of Hygiene & Tropical Medicine bëri thirrje për ndërhyrje urgjente. Ai theksoi se qytetet aktuale janë të papërgatitura përballë rritjes së vazhdueshme të temperaturave, ndaj është jetike të shtohen përpjekjet për përshtatje klimatike, të cilat përfshijnë zgjerimin e hapësirave të gjelbra urbane, uljen e ndotjes dhe garantimin e kujdesit mjekësor të duhur për të gjithë qytetarët.