Tragjedia në Pejë, Vlora Mehmeti Spanca ngre alarmin për dështimet e mekanizmave shtetërorë ndaj dhunës

Pas vrasjes tronditëse të Arlinda Zekajt në Pejë, Auditorja e Përgjithshme e Kosovës, Vlora Mehmeti Spanca, ka kërkuar angazhim të menjëhershëm për zbatimin e rekomandimeve të auditimit që lidhen me mbrojtjen nga dhuna në familje. Nëpërmjet një postimi në rrjetet sociale, ajo ka cilësuar humbjen e jetës së viktimës – e cila më parë ishte drejtuar te strukturat shtetërore për ndihmë dhe siguri – si një thirrje kritike për vetëdijesim, përgjegjësi dhe llogaridhënie institucionale. Mehmeti Spanca ka sjellë në vëmendje gjetjet kyçe nga raporti i performancës së Zyrës Kombëtare të Auditimit, i titulluar “Efektiviteti i institucioneve në trajtimin e rasteve të dhunës në familje” për harkun kohor 2020–2022. Sipas dokumentit zyrtar, janë konstatuar ngecje serioze në bashkërendimin ndërinstitucional, procesin hetimor, mbikëqyrjen e urdhër-mbrojtjeve, si dhe në angazhimin e zyrtarëve për mbrojtjen e viktimave. Po ashtu, auditimi kishte evidentuar çështje shqetësuese që lidhen me evidencimin e rasteve, ofrimin e ndihmës sociale e financiare për të dëmtuarit, zvarritjen e procedurave gjyqësore dhe mungesën e skemave rehabilituese për autorët e dhunës. “Shpesh rekomandimet e auditimit shihen vetëm si mangësi procedurale, por ato lidhen drejtpërdrejt me aftësinë e sistemit për identifikimin e rreziqeve, reagimin në kohë dhe mbrojtjen e personave që kërkojnë ndihmë”, ka shtjelluar ajo. Duke vënë theksin te domosdoshmëria e veprimit, Auditorja e Përgjithshme ka kërkuar që gjetjet e dala të zbatohen me shpejtësi, përgjegjësi të lartë dhe transparencë absolute. Ajo ka bërë thirrje për një qasje profesionale dhe të rregullt në vlerësimin e rrezikut për çdo denoncim, si dhe për një sinergji më të madhe vepruese ndërmjet Policisë, Prokurorisë, Gjykatave, Zyrës për Mbrojtje dhe Ndihmë Viktimave dhe Qendrave për Punë Sociale. Gjithashtu, Mehmeti Spanca ka theksuar se urdhrat mbrojtës kërkojnë mbikëqyrje të vazhdueshme, reagim të shpejtë ndaj çdo shkeljeje dhe trajtim preferencial për dosjet e dhunës. Sipas saj, viktimave duhet t'u garantohet asistencë e pandërprerë, që përfshin strehimin, mbështetjen socio-ekonomike dhe shërbimet e posaçme. “Çdo raportim për dhunë duhet të merret seriozisht, çdo paralajmërim për rrezik duhet të vlerësohet dhe çdo masë mbrojtëse duhet të zbatohet e monitorohet”, ka përfunduar ajo. Ky reagim vjen si pasojë e ngjarjes së rëndë të 25 tetorit në Vitomiricë të Pejës, ku u vra Arlinda Zekaj, rast ky që ka shkaktuar reagime të fuqishme publike dhe kërkesa të qarta për të zbardhur plotësisht veprimet apo mosveprimet e autoriteteve kompetente. Në lidhje me këtë ngjarje, Kryeprokurori i Shtetit ka kërkuar një raportim shterues nga Prokuroria Themelore në Pejë dhe Policia e Kosovës rreth mbarëvajtjes së trajtimit të këtij rasti.