Prapa skenave të Listës Studentore: Kush janë personalitetet që po udhëheqin lëvizjen e re politike në Serbi

Pavarësisht fitores së bujshme në zgjedhjet parlamentare në Serbi, Lista Studentore – një forcë e re politike me 250 përfaqësues – ka vendosur që me dashje të mos caktojë paraprakisht një udhëheqës të vetëm. Ndërkohë që misteri mbetet se kush do të marrë drejtimin e ekzekutivit si kryeministër i ardhshëm i vendit, tashmë janë zbardhur emrat e personaliteteve kyçe që përbëjnë shtyllën kurrizore të këtij grupi. Në radhët e kësaj liste spikat Dejan Shoshkiç, një ekonomist me karrierë si guvernator i Bankës Kombëtare të Serbisë në periudhën 2010–2012, duke qenë ndër të paktët në këtë lëvizje me një bagazh kaq të lartë shtetëror. Që nga koha e largimit nga kreu i bankës qendrore, 59-vjeçari ka ngritur vazhdimisht zërin kundër korrupsionit, duke e cilësuar atë si një fenomen “shumë më të përhapur [në Serbi] sesa në vendet fqinje”. Shoshkiç është zotuar se kabineti qeveritar i dalë nga Lista Studentore do të spastrojë administratën nga “kuadrot e këqija” dhe do t'i nënshtrojë hetimit pasuritë e zyrtarëve publikë. Ai gjithashtu ka premtuar përshpejtimin e reformave drejt anëtarësimit të Serbisë në Bashkimin Evropian, me kushtin që vendimi përfundimtar të vuloset përmes një referendumi. Ndërkaq, lidhur me politikën e jashtme, ai ka kritikuar masat ndëshkimore të Perëndimit ndaj Rusisë, duke kërkuar nga Brukseli një qasje më të butë dhe të rishikuar ndaj Kremlinit. Një tjetër figurë qendrore është Ilija Srdanoviç, 56 vjeç, i cili mban detyrën e kardiologut dhe është profesor në Universitetin e Novi Sadit, ndërsa në muajin shtator u emërua zyrtarisht bartës i Listës Studentore. Srdanoviç nuk e ka hedhur poshtë opsionin që të jetë vetë kandidati për kryeministër, duke theksuar se lëvizja e tyre disponon “më shumë se një kandidat për secilin post”. Sipas tij, prioritet absolut i këtij grupimi do të jetë lufta e pakompromis kundër “krimit të organizuar dhe korrupsionit”. Ai po ashtu mbron pretendimet e Serbisë për Kosovën dhe thekson se për fatin e integrimit evropian të vendit “do ta marrin qytetarët”. Në skenën politike të kësaj lëvizjeje bën pjesë edhe Dejan Bodiroga, ish-ylli i njohur i basketbollit dhe aktualisht president i Euroligës me seli në Spanjë. Edhe pse 53-vjeçari është cilësuar nga mediat vendase si “emri më i njohur” i listës, pikëpamjet e tij të sakta politike vijojnë të mbeten të paqarta. Megjithatë, ai ka shprehur një qëndrim të qartë duke dënuar ashpër qeverinë për trajtimin që u ka bërë studentëve protestues, të cilët u etiketuan padrejtësisht si “terroristë”. Gjatë fjalimeve në tubime, ai u ka bërë thirrje qytetarëve që të ngrihen dhe të “luftojnë për liri, për dinjitet, për një shoqëri ku nuk do të ketë urrejtje apo përçarje, por respekt të ndërsjellë, drejtësi dhe solidaritet”. Ndërkohë, Estela Radonjiç Zhivkov, eksperte e njohur e trashëgimisë kulturore, u shndërrua në protagonistë kryesore të skandalit që shpërtheu rreth planeve për ngritjen e një hoteli të markës Trump mbi gërmadhat e ndërtesës së Shtabit të Përgjithshëm në Beograd, e cila ishte shkatërruar nga bombardimet e NATO-s. Në cilësinë e zëvendësdrejtoreshës së Institutit Republikan për Mbrojtjen e Monumenteve të Kulturës në Serbi, ajo akuzoi hapur ekzekutivin për shkelje flagrante të ligjit të trashëgimisë me qëllim favorizimin e këtij projekti, një denoncim që i kushtoi edhe shkarkimin nga detyra. Zhivkov ka deklaruar se fokusi i saj kryesor nëse do të jetë pjesë e një qeverie të Listës Studentore do të jetë “rikthimi i pavarësisë dhe integritetit profesional në institucionet e mbrojtjes së trashëgimisë”, duke siguruar që vendimet e ekspertëve të merren “vetëm në bazë të ligjit dhe rregullave të profesionit, pa presione politike dhe ekonomike”. Pjesë e këtij mozaiku është edhe inxhinieri Zoran Gjajiç, i cili u bë ndër zërat e parë që akuzoi drejtpërdrejt korrupsionin si shkakun kryesor të shembjes fatale të strehës në stacionin hekurudhor të Novi Sadit. Gjatë angazhimit të tij si konsulent për punimet me gurë në këtë objekt – i cili përfundoi në vitin 2023 – ai dokumentoi me fotografi dhe raportoi mangësitë e dukshme në cilësinë e punimeve.