Kthesë historike në Serbi: Von der Leyen paralajmëron nisjen e një kapitulli të ri, Vuçiç humb pushtetin

Peizazhi politik në Serbi ka pësuar një tronditje të thellë, pasi presidenti Aleksandar Vuçiç ka humbur shumicën parlamentare. Ndërkohë, komuniteti shqiptar ka arritur të sigurojë një mandat të dytë, ndërsa Partia Socialiste e Serbisë, e drejtuar nga Ivica Daçiç, ka dështuar të kalojë pragun zgjedhor prej 3%, duke rrezikuar seriozisht mbetjen jashtë parlamentit. Këto zhvillime zgjedhore janë mirëpritur gjerësisht nga faktori ndërkombëtar. Presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa, dhe presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, kanë përgëzuar Listën Studentore për triumfin e arritur në zgjedhje, duke rikonfirmuar përkushtimin e plotë të strukturave evropiane për t'i dhënë mbështetje rrugëtimit të Serbisë drejt Bashkimit Evropian. Në deklaratën zyrtare të BE-së theksohet se institucionet janë të përgatitura të ndihmojnë reformat thelbësore në sundimin e ligjit, lirinë e medias, betejën kundër korrupsionit dhe forcimin e demokracisë, me qëllim ndërtimin e përbashkët të së ardhmes evropiane të vendit. Edhe komisionerja evropiane për Zgjerim, Marta Kos, ka vlerësuar se ky epilog zgjedhor përbën një pikënisje tjetër në dialogun dhe marrëdhëniet ndërmjet Serbisë dhe Brukselit. Duke iu drejtuar qytetarëve, Marta Kos u shpreh se zëri i tyre është dëgjuar qartë, duke kujtuar se pas gati dy vitesh protestash për demokraci, sundim të ligjit dhe luftë kundër korrupsionit, serbët dolën në votime në shifra rekord, teksa u orientohet urimi për fitoren e Listës Studentore si mishërim i vlerave kryesore. Sipas projeksioneve paraprake të shndërruara në mandate, në një Kuvend prej 250 ulësesh, Lëvizja Studentore ka siguruar 138–140 vende, ndërsa formacioni politik i Vuçiçit ka mbetur me 103–105 vende. Trenbitë e deritanishme tregojnë se pritshmëritë e Bashkimit Evropian për bashkëpunim me fituesit mbeten për t'u jetësuar përmes veprimeve dhe rezultateve konkrete në terren. Kjo forcë e re udhëhiqet nga Ilija Srdanoviç, i cili mban detyrën e kardiologut dhe është profesor në Fakultetin e Mjekësisë në Novi Sad. Megjithatë, sa i takon çështjes shqiptare, Srdanoviçi nuk duket se shkëputet nga linja tradicionale e politikës serbe. Gjatë festimeve në selinë e partisë, kardiologu që pritet të marrë drejtimin e ekzekutivit si kryeministër, u shfaq duke ngritur tre gishta, një simbol i njohur i nacionalizmit serb që është përdorur masivisht gjatë konflikteve të armatosura në Kosovë dhe Kroaci. Lista Studentore u themelua si pasojë e valës së protestave dyvjeçare, të cilat shpërthyen si revoltë popullore pas tragjedisë së 1 nëntorit 2024 në Novi Sad, ku humbën jetën 16 persona. Më vonë, kjo lëvizje u shndërrua në një subjekt të mirëfilltë politik me synim kryesor rrëzimin e Vuçiçit dhe çrrënjosjen e korrupsionit shtetëror. Për herë të parë në histori, tetë parti politike shqiptare nga Lugina e Preshevës, Bujanoci dhe Medvegja vendosën të garonin në një platformë të përbashkët, nën emrin Koalicioni Shqiptar dhe me numrin 17 në fletëvotim. Qëllimi kryesor i kësaj nisme ishte rritja e përfaqësimit në parlamentin serb, sigurimi i një zëri më të fuqishëm për mbrojtjen e të drejtave të shqiptarëve dhe vazhdimi i përpjekjeve politike kundër procesit të asimilimit. Bazuar në të dhënat e regjistrimit të popullsisë të vitit 2022, në territorin e Serbisë jetojnë mbi 60.000 shqiptarë.