“Po fryn erë lirie!” / Tubimi madhështor i studentëve në Serbi: Është koha e guximit, jo e frikës

Mesazhe të fuqitshme fitoreje dhe shprese kanë dominuar në tubimin përmbyllës të Listës Studentore në Serbi, ndërkohë që vendi ndodhet në prag të një dite zgjedhore të tensionuar dhe plot paqartësi. “Isha atje herën e kaluar, por edhe më parë. Dua t’i mbështes të rinjtë”, shprehet Dragana*, e cila i është bashkuar masës së qytetarëve. Pranë saj, në rrugën “Kralja Milana”, mijëra protestues marshuan drejt sheshit Slavija. Ajo tregon se punon në një kompani private të makinerive bujqësore, e cila është e lidhur hapur me partinë në pushtet, ku punonjësit shpesh detyrohen të garantojnë vota, të marrin pjesë në tubime dhe të dëshmojnë besnikëri politike. “Dua që gjërat të ndryshojnë. Jam realiste dhe e di se korrupsioni nuk mund të zhduket brenda natës, por të paktën nuk do të jetë më si tani”, shton ajo. Sheshi është mbushur me një numër të madh qytetarësh dhe brohoritjesh. Nën tingujt dhe zhurmën e madhe, flamujt serbë dhe pankartat me numrin tre valëviten pranë një ekrani gjigant reklamash që shfaq imazhet e Aleksandar Vuçiqit dhe Ivica Daçiqit. Përveç simboleve kombëtare, spikasin edhe pankarta me motive të ndryshme, si kryqe, fytyra e Jezusit, logoja e Ferrarit, madje edhe flamuri i Mbretërisë së Rohanit nga saga e Tolkienit, duke simbolizuar kalorësit që thyen rrethimin e forcave të errësirës. Sipas të dhënave nga Arkivi i Tubimeve Publike, numri i pjesëmarrësve ka kapur shifrën deri në 150 mijë veta, të cilët kanë derdhur në rrugët e Slavijas dy vite të mbushura me revoltë, shpresë, por edhe ankth para zgjedhjeve. Sondazhet e opinionit publik në Serbi publikohen rrallë dhe shpesh vihen në pikëpyetje, megjithatë burimet e mirëinformuara bëjnë me dije se gara elektorale do të jetë jashtëzakonisht e ngushtë. Përballja mes bllokut të udhëhequr nga ish-presidenti Aleksandar Vuçiq dhe listës së mbështetur nga studentët pritet të vendoset nga diferenca minimale votash, ose nga koalicionet paszgjedhore, ndërsa pikëpyetjet mbeten të hapura për kalimin e pragut dhe qëndrimin e pakicave. Megjithëse tensioni dhe frika janë të pranishme para procesit të votimit, Dragana thekson prerazi: “Nuk ka kohë për frikë tani. Zgjedhjet mund të manipulohen, por nuk ka kuptim të ndalemi te kjo. Ne jemi këtu dhe kaq.” Nga ana tjetër, Partia Përparimtare Serbe (SNS) e Vuçiqit akuzohet se ka ngritur prej kohësh një makineri elektorale në zona gri të ligjshmërisë, përmes regjistrimit të dyfishtë të votuesve, votimit të organizuar përmes rrjeteve partiake dhe blerjes së votave. Për herë të parë, opozita dhe lëvizja studentore janë organizuar për të sfiduar këto praktika, duke formuar “ekipe mobile” që do të vëzhgojnë nga afër qendrat e votimit. Edhe pse në një demokraci funksionale këto masa do të dukeshin të pazakonta, në Serbi ato janë kthyer në normë. Në sheshin Slavija, megjithatë, fokusi nuk ishte te manipulimet e mundshme, por te besimi në fitore. Gjatë fjalës së saj nga skena, Natalija Stefanoviq, studente në Fakultetin e Arteve Dramatike, u shpreh se aty janë bashkuar qytetarë “që nuk u thyen nga presioni, por u forcuan në betejë”. Ndërsa Aleksandar Çupiq, profesor në Fakultetin e Transportit dhe Komunikacionit, përmbylli atmosferën me thirrjen se tashmë “ka erë lirie”.