Krizë politike në Kili: Zvogëlohen dënimet për 56 kriminelë seksualë, opozita kërkon kokën e ministrit të Drejtësisë

Një stuhi e vërtetë politike ka përfshirë Kilin, pasi u bë e ditur se të paktën 56 persona të dënuar për përdhunim dhe abuzime seksuale kanë përfituar nga ulja e dënimeve të tyre. Këto vendime të diskutueshme kanë nisur të zbatohen që prej muajit mars, menjëherë pas marrjes së pushtetit nga presidenti José Antonio Kast, duke nxitur zemërim të madh te qytetarët, opozita parlamentare dhe shoqatat për mbrojtjen e të drejtave të njeriut. Në mbrojtje të kësaj situate ka dalë ministri i Drejtësisë, Fernando Rabat, i cili ka theksuar se aktet e nënshkruara përbënin një detyrim të rreptë ligjor dhe kushtetues. Sipas tij, dikasteri që ai drejton ishte i detyruar t'i përmbahej dispozitave në fuqi, të cilat garantojnë lehtësim të dënimit për të burgosurit që përmbushin standardet e kërkuara. Sipas legjislacionit në fuqi në Kili, të dënuarit mund të përfitojnë rishikim të masës së dënimit pasi të kenë shlyer gjysmën e dënimit të dhënë dhe të kenë shfaqur sjellje shembullore prapa hekurave. Si pasojë e presionit të fuqishëm publik, Ministria e Drejtësisë u detyrua të urdhërojë ngrirjen e menjëhershme të nxjerrjes së dekreteve të reja për reduktim dënimesh, ndërkohë që paralajmëroi ndryshime ligjore për të përjashtuar përfundimisht nga ky lehtësim personat e dënuar për krime seksuale ndaj të miturve. Opozita kërkon llogaridhënie të menjëhershme Reagimi i opozitës on ka qenë i menjëhershëm, duke kërkuar thirrjen e një seance të jashtëzakonshme në Kongres për të hetuar këtë skandal. Përfaqësuesit e opozitës kanë ngritur hapur tezën e shkarkimit të ministrit Rabat, duke kërkuar përgjegjësi institucionale për këto vendime. Polemikat janë thelluar edhe më shumë pas zbulimit se nga ulja e dënimeve kanë përfituar edhe dy persona të dënuar për krime kundër të drejtave të njeriut gjatë diktaturës ushtarake të Augusto Pinochetit, e cila shtrihet në periudhën 1973-1990. Vlen të theksohet se vetë ministri Fernando Rabat ka qenë i angazhuar në të kaluarën rreth një çështjeje të ngjashme, pasi në vitin 2004 kishte marrë përsipër mbrojtjen e diktatorit Pinochet në një proces gjyqësor për keqmenaxhim të fondeve shtetërore gjatë regjimit, çështje e cila u mbyll pas vdekjes së tij. Polemika për të drejtat e njeriut Në të njëjtën kohë, ekzekutiv kilian po përballet me kritika të ashpra edhe për nisma të tjera që cënojnë institucionet e të drejtave fundamentale. Ministria e Drejtësisë ka depozituar një projektligj që synon t'i heqë të drejtën Institutit Kombëtar të të Drejtave të Njeriut për t'u përfshirë si palë në proceset gjyqësore. Krahas kësaj, qeveria ka parashikuar shkurtimin e buxhetit për vitin 2027 kushtuar programit të hetimeve për personat e zhdukur dhe të burgosur gjatë diktaturës, një nismë kjo e nisur fillimisht në vitin 2024 nga ish-presidenti Gabriel Boric. Gjatë diktaturës së Pinochetit, jo më pak se 3,200 individë humbën jetën ose u zhdukën pa gjurmë, plagë këto që vazhdojnë të mbeten tejet të ndjeshme në skenën politike dhe shoqërore të vendit. Vendimi për pezullimin e dekreteve të reja pritet ta mbajë të ndezur debatin mbi zbatimin e drejtësisë, llogaridhënien e pushtetit dhe mbrojtjen e domosdoshme të viktimave të abuzimeve seksuale.