Tensionet në orbitë: Uashingtoni akuzon Moskën për manovra të rrezikshme ndaj një sateliti komercial që mbështet Ukrainën

Autoritetet amerikane kanë ngritur akuza të forta ndaj Moskës, duke pohuar se ajo ka rrezikuar drejtpërdrejt një satelit komercial me bazë në Finlandë, i cili furnizon me të dhëna të rëndësishme inteligjence dhe imazhe Ukrainën, si dhe shtete të tjera. Ky hap është cilësuar nga Uashingtoni si një provokim i ndërmarrë me vetëdije të plotë dhe tejet i pamatur. Kjo përplasje verbale u regjistrua gjatë një seance diskutimi në Kombet e Bashkuara më 21 tetor. Si kundërpërgjigje, pala ruse i hodhi poshtë pretendimet e SHBA-jës duke i quajtur të pabaza, ndërkohë që akuzoi Uashingtonin për ndjekjen e synimeve agresive ushtarake në hapësirën e jashtme. Ngjarja në fjalë pasoi një incident ku një pajisje hapësinore ushtarake ruse, e emërtuar Kosmos-2612, iu afrua në mënyrë alarmante satelitit ICEYE-X36. Ky i fundit është i regjistruar në Shtetet e Bashkuara dhe administrohet nga ndërmarrja finlandeze ICEYE. Afrimi i regjistruar ishte jashtëzakonisht pranë, duke zbritur deri në një distancë prej rreth 200 metrash, një skenar ky që u vlerësua si tejet i pazakontë si nga ekspertët e aeronautikës, ashtu edhe nga vëzhguesit e pavarur të trupave qiellore. “Nuk bëhej fjalë për një kalim të thjeshtë apo një manovër rutinë,” deklaroi për Radion Evropa e Lirë kompania e inteligjencës hapësinore LeoLabs. “Mënyra e sjelljes përkon tërësisht me operacione të ndërlikuara takimi dhe afrimi në orbitë”. Sateliti ICEYE-X36 posedon pajisje të avancuara radarësh, të cilat i mundësojnë kapjen e pamjeve shumë të qarta të sipërfaqes tokësore, pavarësisht kushteve atmosferike apo vranësirave. Në muajin janar, firma finlandeze arriti një marrëveshje zyrtare me Ministrinë e Mbrojtjes së Ukrainës për t'i siguruar asaj informacione strategike. Sipas Brian Hardesty, këshilltar i delegacionit amerikan në Konferencën për Çarmatimin gjatë Komitetit të Parë të OKB-së në Nju Jork, satenili rus Kosmos-2612 “demonstroi një qasje armiqësore duke ekzekutuar me dashje lëvizje të rrezikshme pranë një aseti komercial”. Ai theksoi se kjo sjellje ngjan qartësisht me një operacion që përfshin përdorimin e armëve në orbitë, duke shtuar se vendimi për të kryer këto veprime ishte plotësisht i pamatur. Nga ana e tij, përfaqësuesi zyrtar i Rusisë nuk dha një kundërpërgjigje të drejtpërdrejtë ndaj këtyre pretendimeve. “U bëjmë thirrje të gjitha vendeve anëtare që të reagojnë në mënyrën e duhur ndaj ambicieve ushtarake agresive të Shteteve të Bashkuara në hapësirë”, u shpreh ai, duke sjellë në vëmendje edhe deklaratat e bëra një muaj më parë nga zyrtari më i lartë civil i Forcave Ajrore të SHBA-jës. Bëhet fjalë për fjalët e Troy Meink gjatë një konference pranë Uashingtonit, i cili kishte pranuar se SHBA-ja tashmë ka pozicionuar armë në hapësirë, duke i quajtur ato armë të kontrollit orbital që shërbejnë për të mbrojtur trupat e përbashkëta nga rreziqet e kundërshtarëve. Këto deklarata kishin sjellë habi mes analistëve të politikave. Megjithatë, analistë të tjerë afatgjatë të fushës hapësinore vunë në dukje se ky njoftim thjesht konfirmoi zyrtarisht diçka që dihej prej kohësh. “Shtetet e Bashkuara nuk e militarizuan papritur hapësirën vetëm pse pranuan ekzistencën e këtyre kapaciteteve”, shkroi Mallory Stewart, ish-zyrtare e lartë për kontrollin e armëve në Departamentin e Shtetit. “Gara e armëve në orbitë ka nisur tashmë prej vitesh”.