Alarm global: Inteligjenca Artificiale zbulon një 'vrimë' kritike në PHP që rrezikon 70% të internetit

Një dobësi alarmante e sigurisë, e cila ka qëndruar e fshehur për më shumë se një dekadë brenda gjuhës programuese PHP, ka vënë në lëvizje autoritetet mbarëbotërore. Duke qenë se kjo gjuhë përbën bazën e një pjese dërrmuese të internetit, agjencitë e sigurisë kibernetike u kanë bërë thirrje urgjente administratorëve të faqeve që të kryejnë përditësimet e nevojshme ose të ndërpresin përkohësisht funksionimin e sistemeve të tyre. Ndryshe nga rastet e zakonshme, ky zbulim nuk është meritë e hakerëve, por e studiuesve që shfrytëzuan fuqinë e inteligjencës artificiale për të identifikuar cenueshmëritë. PHP, e cila është themeli i platformave të mëdha si Wikipedia, WordPress dhe miliona dyqaneve online, vlerësohet se mbështet rreth 70 për qind të hapësirës dixhitale globale. Dy defektet e identifikuara, të klasifikuara si “PHP2Shell” (CVE-2026-109618 dhe CVE-2026-109619), lejojnë keqbërësit të marrin kontrollin e serverëve, të ekzekutojnë kode të dëmshme dhe të vjedhin të dhëna të ndjeshme pa pasur nevojë për fjalëkalim apo autentikim. Këto dobësi prekin pothuajse të gjitha versionet e PHP-së që nga versioni 5.4 e tutje. Zbulimi u bë nga kompanitë Wiz (në pronësi të Google), Calif dhe OpenAI, të cilat përdorën modele të avancuara të AI-së për të skanuar kodin me shpejtësi të lartë. Sipas studiuesit Salil Kanhere nga UNSW Sydney, këto gabime kanë qenë të pranishme prej vitesh, por zhvillimi i teknologjisë AI ka ndryshuar rrënjësisht aftësinë tonë për t’i zbuluar ato. Pas rrjedhjes së detajeve teknike më 20 tetor, zhvilluesit e PHP-së publikuan urgjentisht arnat e sigurisë më 21 tetor. Megjithatë, kompania watchTowr raportoi se përpjekjet për shfrytëzimin e këtyre të metave nisën brenda pak orësh. Si rezultat, institucione të rëndësishme si Wikimedia, qeveria finlandeze, bashkia e Edinburgut, BBC, si dhe universitete e agjenci të sigurisë kibernetike në Zvicër dhe Holandë, u detyruan të mbyllnin sistemet e tyre si masë parandaluese. Agjencia Amerikane e Sigurisë Kombëtare (NSA), së bashku me qendrat britanike të sigurisë kibernetike, BE-në dhe Australinë, kanë lëshuar paralajmërime të forta duke kërkuar fikjen e sistemeve të pambrojtura. Kryeministrja japoneze Sanae Takaichi u bëri thirrje qytetarëve për veprim të menjëhershëm, duke theksuar se pezullimi i përkohshëm i faqeve është hapi më efektiv për shmangien e incidenteve. Ekspertët paralajmërojnë se rreziku do të përshkallëzohet në ditët në vijim, pasi të dhënat teknike janë bërë publike. Organizatat me burime të kufizuara janë më të ekspozuara ndaj sulmeve të mundshme. Për mbrojtje të plotë, pronarët e faqeve duhet të kalojnë menjëherë në versionet PHP 8.5.12, 8.4.27, 8.3.36 ose 8.2.35. Ndërkohë, përdoruesit e thjeshtë këshillohen të ndjekin udhëzimet e platformave që përdorin, duke qenë veçanërisht të kujdesshëm ndaj tentativave për mashtrim (phishing) që mund të shfrytëzojnë këtë situatë për të vjedhur informacione personale.