Zbulim i bujshëm: Analiza e gjakut mund të parashikojë sëmundjen e zorrëve deri në 10 vite më herët

Një studim i ri shkencor tregon se prania e modeleve të caktuara të antitrupave në gjakun e njeriut mund të paralajmërojë shfaqjen e sëmundjes inflamatore të zorrëve (IBD) plot një dekadë para se ajo të diagnostikohet zyrtarisht. Sëmundja Crohn dhe koliti ulçeroz, që përbëjnë dy format kryesore të IBD-së, zakonisht trajtohen vetëm pasi pacientët shfaqin simptomat e para, një fazë kur traktet e tyre intestinale kanë pësuar tashmë dëmtime. Megjithatë, hulumtimet e fundit dëshmojnë se sistemi imunitar lë sinjale paralajmëruese deri në dhjetë vite përpara, duke krijuar kështu mundësi reale për diagnostikim të hershëm dhe madje edhe për parandalim të mundshëm. "Për një kohë tepër të gjatë, ne kemi qenë në gjendje ta trajtonim sëmundjen inflamatore të zorrëve vetëm pasi dëmi ishte shkaktuar. Ajo që kemi vërtetuar është se sëmundja fillon vite para se të shfaqen simptomat, dhe sistemi imunitar lë shenja paralajmëruese shumë kohë përpara diagnozës", ka deklaruar Arno Bourgonje nga Qendra Mjekësore Universitare e Groningenit në Holandë. Duke shtuar më tej, ai theksoi: "Ky nuk është ende një test që mund t'i tregojë dikujt se do të sëmuret, por është një hap i rëndësishëm drejt zbulimit më të hershëm të sëmundjes dhe, ndoshta një ditë, drejt parandalimit të saj". Në shkallë globale, llogaritet se të paktën 3.8 milionë persona bashkëjetojnë me IBD, një gjendje e ndërlikuar imunitare që nxit inflamacion kronik në traktin tretës, duke shkaktuar kështu dhimbje të vazhdueshme, probleme me diarrejnë dhe lodhje kronike. Edhe pse shkaqet e sakta mbeten ende të panjohura, ekspertët besojnë se në këtë zhvillim ndikojnë çrregullimet e sistemit imunitar, predispozitat gjenetike, si dhe flora bakteriale që ndodhet brenda zorrëve. Aktualisht, protokollet e trajtimit bazohen kryesisht te medikamentet anti-inflamatore dhe ato imunosupresive që ulin aktivitetin e imunitetit. Megjithatë, një numër i madh pacientësh nuk reagojnë siç duhet ndaj këtyre terapive dhe përfundojnë në sallat e operacionit për të hequr pjesët e dëmtuara të zorrëve. Për shkak se inflamacioni afatgjatë rrit ndjeshëm rrezikun e shfaqjes së kancerit të zorrëve, shkencëtarët janë vënë në kërkim të shenjave të hershme për të identifikuar personat e rrezikuar para se të nisë dëmtimi i organeve. Për të arritur në këto përfundime, specialisti Bourgonje dhe bashkëpunëtorët e tij nga institucioni 'Mount Sinai' dhe Universiteti Mjekësor i Vjenës kanë analizuar mostra të gjakut të marra nga pjesëtarë të personelit ushtarak amerikan. Gjatë këtij procesi u shqyrtuan 2 000 mostra të marra nga 500 individë të ndryshëm. Prej tyre, 200 persona zhvilluan më vonë sëmundjen Crohn, 200 të tjerë u diagnostikuan me kolit ulçeroz, ndërsa 100 pjesëmarrësit e mbetur nuk shfaqën asnjë nga këto patologji. Analiza e mostrave të gjakut u fokusua te kërkimi i antitrupave, të cilët organizmi i prodhon si kundërpërgjigje ndaj qindra mijëra fragmenteve proteinike nga bakteret, viruset, ushqimet apo edhe vetë indet e trupit. Rezultatet treguan se personat që më vonë shfaqën sëmundjen Crohn kishin nivele dukshëm më të larta të antitrupave kundër virusit Epstein-Barr, përgjegjës për mononukleozën infektive. Këto dallime ishin të pranishme që një dekadë para vendosjes së diagnozës dhe shfaqeshin më së shumti te pacientët që zhvilluan format më të rënda të sëmundjes. Nga ana tjetër, individët që u diagnostikuan me kolit ulçeroz shfaqën një profil serologjik krejtësisht ndryshe, ku përfshiheshin edhe antitrupa kundër proteinave të vetë organizmit. Këto zbulime të rëndësishme shkencore, të cilat janë botuar në revistën prestigjioze 'Gut' dhe janë prezantuar në takimin vjetor të Gastroenterologjisë së Bashkuar Evropiane në Barcelonë, pritet të kalojnë në fazën e konfirmimit përmes studimeve shtesë në grupe të ndryshme njerëzish.