Diplomacia kanadeze lëshon alarmin: Arkitektura botërore po çahet, jo duke kaluar në një tranzicion normal

Sistemi ndërkombëtar aktualisht po përballet me një “çarje dhe jo një tranzicion”, ka deklaruar të shtunën ministrja e Punëve të Jashtme të Kanadasë, Anita Anand. Ajo ka vënë anash diplomacinë tradicionale për të tërhequr vëmendjen se superfuqitë po braktisin bashkëpunimin ekonomik dhe po minojnë hapur sovranitetin e shteteve. Duke folur gjatë punimeve të sesionit të 81-të të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së, shefja e diplomacisë kanadeze u shpreh se dinamika e skenës globale ka ndryshuar rrënjësisht. Ajo paralajmëroi se globalizimi ekonomik po copëtohet, ndërsa parimi i sovranitetit kombëtar – që përbën një prej gurëve themeltarë të Kartës së OKB-së – po shkelet gjithnjë e më shpesh. Përballë këtij realiteti gjeopolitik, Anand bëri të ditur se Otava do të synojë një “autonomi më të lartë strategjike”. Kjo do të arrihet përmes zvogëlimit të varësisë ndaj një furnizuesi apo partneri të vetëm, si dhe me zgjerimin e bashkëpunimit si me aleatët historikë, ashtu edhe me aktorë të rinj në nivel global. Sipas saj, qeveria kanadeze do të ndërtojë aleanca specifike për çështje të caktuara, duke përfshirë shtetet e vogla, fuqitë e mesme dhe ato të mëdha, për t'i bërë ballë sfidave të përbashkëta. Megjithatë, ajo theksoi se vendi i saj mbetet i përkushtuar ndaj forcimit të sistemit multilateral. Anand nënvizoi se qasja e Kanadasë do të udhëhiqet nga një “realizëm i bazuar në vlera”, duke bashkëpunuar ngushtë me fuqitë e tjera të mesme për të ndikuar në drejtimin e rendit të ri botëror që po krijohet. “Ndërsa disa preferojnë të ngrenë mure më të larta dhe të shkëputen nga arenë ndërkombëtare, ne mbetemi të bindur se partneritetet afatgjata mbeten e vetmja rrugë drejt sigurisë dhe prosperitetit kolektiv”, u shpreh ajo. Në radhën e prioriteteve të politikës së jashtme, ministrja riafirmoi mbështetjen e palëkundur për Ukrainën dhe NATO-n, forcimin e aleancës me shtetet evropiane, si dhe intensifikimin e bashkëpunimit strategjik në rajonin e Arktikut. Ajo po ashtu konfirmoi angazhimin e vazhdueshëm ushtarak e diplomatik në Indo-Paqësor, bashkë me synimin për të thelluar lidhjet tregtare dhe ekonomike me Indinë dhe Kinën. Kanadaja është gjithashtu duke hapur horizonte të reja në Gjirin Persik dhe Amerikën Latine, ndërkohë që po zgjeron shkëmbimet tregtare me kontinentin afrikan, shtoi ajo. Lidhur me situatën në Haiti, ministrja përshëndeti masat paraprake për organizimin e zgjedhjeve, ndërsa nuk la pa përmendur sfidat e vazhdueshme me të cilat përballet siguria publike atje. Në fushën e sigurisë rajonale, ajo dënoi ashpër ndërhyrjet e Iranit, duke ritheksuar qëndrimin se Teherani nuk duhet të pajiset kurrë me armatim bërthamor. Sa i takon konfliktit mes Izraelit dhe Palestinës, Anand theksoi se të dyja palët gëzojnë të drejtën e vetëvendosjes, duke rikonfirmuar mbështetjen zyrtare të Kanadasë për një zgjidhje paqësore përmes formulës me dy shtete.