Mungesa e trupave në front: Moska shmang mobilizimin masiv, por intensifikon metodat e dhunshme dhe kontratat

Ndërsa konflikti në Ukrainë po i afrohet përvjetorit të pestë të nisjes së agresionit në shkallë të plotë, Moska vazhdon të ndeshet me një nevojë kronike për trupa të reja në vijën e frontit. Për të shmangur tensionet sociale që do të sillte shpallja e një valë të re mobilizimi të detyrueshëm, Kremlini po mbështet strategjinë e tij te rekrutimet me kontratë, shpërblimet financiare joshëse, por edhe te format e dhunshme të shtrëngimit, ku përfshihen rrëmbimet e qytetarëve nëpër rrugë për t'i dërguar në pikat e regjistrimit ushtarak. Një rast i tillë flagrant është regjistruar në qytetin e Penzës. Sipas dëshmisë së një familjareje, 63-vjeçari Aleksandr Glebov është rrëmbyer dhe dërguar me forcë në një qendër rekrutimi, ku është nënshtruar ndaj trysnisë së vazhdueshme për të hedhur firmën mbi kontratën që e dërgon në luftën e Ukrainës. Kjo dukuri është shndërruar tashmë në një praktikë të njohur si “autobusizim”, ku qytetarë të gjinisë mashkullore kapen befasisht në hapësira publike, futen dhunshëm në automjete dhe zhduken drejt impianteve të regjistrimit ushtarak. Sipas informacioneve të publikuara, ky fenomen ka ngritur valë pakënaqësie dhe revolte në disa rajone të Federatës Ruse, duke dëshmuar qartë sfidat me të cilat përballen strukturat shtetërore për të mbajtur të plotësuara radhët e ushtrisë. Ekspertët ushtarakë vlerësojnë se udhëheqja ruse po tenton të mbajë në nivele të mjaftueshme numrin e forcave në terren, pa u detyruar të përsërisë skenarin e shtatorit të vitit 2022, periudhë kur presidenti Vladimir Putin urdhëroi thirrjen e menjëhershme të rreth 300 mijë rezervistëve. Dara Massicot, analiste e çështjeve ushtarake ruse në Institutin Carnegie, argumenton se megjithëse Moska po djeg rezervat dhe burimet njerëzore ekzistuese, ajo aktualisht nuk po përjeton të njëjtën krizë dramatike për personel si gjatë verës së vitit 2022. Nga ana tjetër, aktivistët e të drejtave të njeriut bien dakord se mobilizimi po zhvillohet në heshtje dhe në mënyrë joformale, duke u shtrirë kudo përmes presionit psikologjik dhe institucional në vende pune, shkolla, komisariate dhe zyra rekrutimi. Daria Berg, përfaqësuese dhe aktiviste e lëvizjes Idite Lesom, shpjegon se rekrutimi nuk shfaqet më si një aksion i vetëm madhor, por është transformuar në një proces të ngadaltë dhe të vazhdueshëm që kap rrjetë njerëzit përmes instrumenteve të ndryshme. Përveç metodave të presionit, mekanizmi financiar luan një rol kyç në joshjen e burrave për t'u veshur me uniformë ushtarake. Ofertat me shuma të majme parash, të mbështetura nga arka federale dhe buxhetet e rajoneve, kanë krijuar madje ndikim të ndjeshëm në treguesit ekonomikë të disa zonave. Sipas të dhënave të paraqitura nga analisti Janis Kluge nga Instituti Gjerman për Çështjet Ndërkombëtare dhe të Sigurisë, Rusia ka arritur të regjistrojë rreth 29.900 ushtarë të rinj gjatë muajit të analizuar, shifër kjo disi më e ulët krahasuar me 31.900 që ishin regjistruar në shtator të vitit 2025. Statistikat e tij tregojnë se gjatë periudhës nga janari deri në mbyllje të shtatorit, afërsisht 263 mijë qytetarë kanë prirur të lidhin kontrata me ushtrinë, ndërsa në të njëjtën harkër kohore të vitit të kaluar ky numër kapte shifrën e 292 mijë personave. Nëse ky ritëm i rënies vijon, Rusia rrezikon seriozisht të mos arrijë cakun e vendosur vjetor prej 409 mijë ushtarësh me kontratë. Pavarësisht kësaj, njohësit e fushës besojnë se gjendja aktuale e rekrutimit mjafton për të garantuar vijimësinë e operacioneve në terren për një afat të shkurtër. Kluge vë në dukje gjithashtu se pushtetet vendore në disa komuna kanë shkuar deri aty sa ofrojnë shpërblime monetare për çdo individ apo grup që gjen dhe sjell rekrutë të rinj, një nxitje kjo që rrit presionin mbi zyrtarët lokalë dhe shpesh çon drejtpërdrejt në abuzime dhe metoda të dhunshme. Një tjetër element lehtësues për strukturat e mbrojtjes është digjitalizimi i plotë i regjistrit ushtarak. Përmes ngritjes së platformave të avancuara elektronike, autoritetet ruse kanë thjeshtuar ndjeshëm procesin e grumbullimit, përpunimit dhe përditësimit të të dhënave të të gjithë shtetasve që i nënshtrohen detyrimit ushtarak.