Vepra me peshë shkencore mbi pronat në Vilajetin e Kosovës promovohet në Gjakovë

Në mjediset e bibliotekës “Ibrahim Rugova,” salla e përurimeve “Teki Dervishi”, është mbajtur më 16 tetor 2026 ceremonia e promovimit të librit me vlerë të lartë shkencore “Tapitë e pronave në Vilajetin e Kosovës nga 1847-1910”, krijuar nga dy autorë të njohur në fushën e kërkimit, Dr. Refike Sulçevsi dhe Dr. Jusuf Osmani. Ky organizim u bë nën kujdesin e Shoqatës së Intelektualëve “Jakova” në Gjakovë, ndërsa prania e gjerë e qytetarëve dëshmoi edhe një herë kulturën dhe interesimin e mjedisit gjakovar për dëshmitë e trashëgimisë, duke i dhënë rëndësinë e merituar një botimi që hedh dritë mbi periudhën e sundimit osman dhe atë të mëvonshëm serbo-malazez. Takimin e hapi kryetari i SHI “Jakova”, Prof. Dr. Ruzhdi Sefa, i cili në fjalën e tij përshëndetëse i bëri një vlerësim të merituar kësaj vepre dhe angazhimit të palodhur të autorëve. Ai shprehu falënderimet e tij për krijuesit e librit, si dhe për recensentët prof. dr. Fatmir Sejdiu, Mehmet Zeki Adh dhe prof. dr. Ilijaz Rexha, duke shprehur keqardhjen që disa prej këtyre personaliteteve mungonin për arsye objektive. Sefa theksoi se dokumentet arkivore nuk janë thjesht letër e vjetruar, por dëshmi të gjalla të jetës, pronësisë, vendbanimeve dhe dinamikës shoqërore të paraardhësve tanë. Sipas tij, falë këtyre burimeve të verifikuara, historiografia shkëputet nga hamendësimet për t'u mbështetur në fakte konkrete. Hulumtimi i dokumenteve të periudhës 1847-1910 na lejon të kuptojmë më qartë sistemin e pronësisë, identitetin e pronarëve, hartën e vendbanimeve dhe strukturën shoqërore në Vilajetin e Kosovës, duke e bërë këtë botim të pazëvendësueshëm për njohjen e të kaluarës. Më pas, skena iu la dy autorëve, të cilët ndanë me të pranishmit detaje nga puna e tyre voluminoze në Arkivin e Kadastrës dhe Tapive në Ankara të Turqisë, duke sjellë të dhëna të detajuara për çdo cep të Vilajetit të Kosovës. Turkologia dhe osmanologia Dr. Refike Sulçevsi trajtoi procesin kompleks të hulumtimit, regjistrimit, përpunimit, digjitalizimit dhe publikimit të këtyre dokumenteve. Ndërkaq, eksperti i arkivistikës, Prof. Dr. Jusuf Osmani, u përqendrua te tapitë e pronave në Kazanë e Gjakovës, duke paraqitur emra pronarësh, lloje pronash, lagje e rrugë, të mbështetura nga ilustrime, dokumente, fotografi dhe harta origjinale. Vepra, e botuar në gjuhën shqipe dhe turke, përbën një kontribut parësor shkencor e hulumtues, duke korrigjuar narrativat e mëparshme me synime hegjemoniste. Gjatë aktivitetit, autorët iu përgjigjën pyetjeve të shumta nga publiku i pranishëm, duke shpjeguar detaje të panjohura historike dhe duke ofruar shpjegime profesionale për të gjithë të interesuarit. Në përmbyllje të këtij përurimi, kryetari i SHI “Jakova”, z. Ruzhdi Sefa, nderoi autorët duke u ndarë mirënjohje për kontributin e tyre të çmuar në këtë fushë të rëndësishme shkencore.