Vepra dokumentare për krimet serbe në Deçan promovohet në St. Gallen të Zvicrës

Një libër me peshë të veçantë historike dhe ndërkombëtare, i cili vjen i përkthyer në disa prej gjuhëve kryesore të huaja, pritet të jepet për lexuesit në diasporë. Më 24 tetor 2026, duke filluar nga ora 19:00, qyteti zviceran i St. Gallenit do të mirëpresë promovimin e monografisë dokumentare “Krimet serbe në Kosovë – Rasti i Deçanit”, të autorit MSc. Adem Lushaj. Ky botim sjell në vëmendje dhunën dhe mizoritë e ushtruara nga strukturat ushtarake dhe policore serbe ndaj civilëve shqiptarë gjatë konfliktit të armatosur të viteve 1998–1999, duke u përqendruar sidomos në ngjarjet e ndodhura brenda territorit të komunës së Deçanit. Materiali i kësaj vepre mbështetet mbi themelet e më shumë se 300 rrëfimeve autentike, dëshmive të të mbijetuarve, familjarëve të viktimave dhe dëshmitarëve okularë të kohës. Nëpërmjet ndërthurjes së fakteve historike dhe përvojave njerëzore, libri synon të mbajë gjallë kujtesën kolektive, të nderojë kujtimin e të rënëve dhe të shërbejë si një dritare e së vërtetës rreth krimeve të luftës. Shtrirja e këtij botimi i kapërcen kufijtë e ngushtë lokalë dhe kombëtarë. Për shkak të përkthimit dhe botimit në gjuhët angleze, gjermane, serbe, turke dhe frënge, dokumentacioni bëhet i qasshëm për një audiencë të gjerë ndërkombëtare. Kjo i siguron veprës një rol madhor në arenën globale, duke u mundësuar studiuesve, qendrave akademike, bibliotekave dhe publikut të huaj që të njihen nga afër me të vërtetën e dhimbshme të Kosovës. Mbledhja dhe publikimi i këtyre dëshmive përfaqësojnë një mbrojtje të fuqishme kundër përpjekjeve për mohimin, zbutjen apo shtrembërimin e historisë. Një shoqëri që dokumenton vuajtjet e saj, jo vetëm që i siguron ato për brezat e ardhshëm, por i bën ato pjesë të pandashme të arkivave botërore të kujtesës. Ngjarja kulturore dhe historike në St. Gallen po organizohet nga Konsullata e Përgjithshme e Republikës së Kosovës në Cyrih, Lidhja e Krijuesve Shqiptarë në Mërgatë, si dhe Shoqata “Sharri” në St. Gallen, në bashkëngjitje të ngushtë me kryetarin e Komunës së Deçanit, Bashkim Ramosaj. Ky takim përuron shumë më tepër se një thjeshtë promovim letrar; ai shërben si një tribunë për të shfaqur dëshmitë e dokumentuara të kaluarës sonë, për të përcjellë zërin e viktimave përtej kufijve shtetërorë dhe për të forcuar angazhimin e përbashkët që e vërteta historike të zërë vendin e merituar në ndërgjegjen e mbarë botës. Në këtë formë, “Krimet serbe në Kosovë – Rasti i Deçanit” kristalizohet si një përpjekje sublime për ta shndërruar dhimbjen e dëshmuar në një dëshmi të përjetshme historike, e cila flet jo vetëm me gjuhën e shqiptarëve, por edhe me atë të mbarë njerëzimit.