Shtatë dekada bashkëpunim: Shqipëria shënon 68-vjetorin e anëtarësimit në UNESCO

Bota mbarë feston dhe kujton ngjarje të rëndësishme, ndërsa Shqipëria shënon sot plot 68 vite që nga momenti historik kur u bë pjesë zyrtare e Organizatës së Kombeve të Bashkuara për Arsimin, Shkencën dhe Kulturën (UNESCO). Ky institucion prestigjioz luan një rol kryesor në mbrojtjen e trashëgimisë botërore të paçmueshme, e cila shërben si dëshmi e gjallë e historisë dhe krijimtarisë njerëzore ndër shekuj. Me një total prej 194 vendeve anëtare, organizata bashkon forcat për të garantuar ruajtjen e pasurive kulturore dhe natyrore kudo në glob. Një gur kilometrik në këtë mision mbetet Konventa e vitit 1972 për Mbrojtjen e Trashëgimisë Kulturore dhe Natyrore Botërore, e cila sanksionoi se thesaret me vlerë të jashtëzakonshme universale i përkasin trashëgimisë së përbashkët të mbarë njerëzimit. Në mekanizmat dhe regjistrat e kësaj organizate ndërkombëtare figurojnë tashmë edhe një sërë pasurish materiale e shpirtërore shqiptare, të cilat dëshmojnë për peshën dhe rëndësinë e kulturës dhe natyrës sonë në arenën globale. Ndër thesaret kombëtare të vendosura në Listën e Trashëgimisë Botërore spikat Parku Kombëtar i Butrintit, i vlerësuar për peizazhin e pasur dhe gjurmët arkeologjike të qytetërimeve të ndryshme, përfshirë periudhën greko-romake. Po ashtu, pjesë e kësaj liste elitare janë qendrat historike të Beratit – i njohur gjerësisht si qyteti i një mbi një dritareve – dhe Gjirokastra, e pagëzuar si qyteti i gurtë. Për më tepër, status mbrojtës gëzojnë edhe Trashëgimia Natyrore dhe Kulturore e Rajonit të Ohrit, si dhe Pyjet e Lashta dhe Parësore të Ahut, ku përfshihen Rrajca dhe Lumi i Gashit. Sa i takon trashëgimisë kulturore jomateriale, UNESCO mbron zyrtarisht iso-polifoninë popullore shqiptare, xhubletën unike, si dhe transhumancën, e njohur si tradita e hershme e shtegtimit sezonal të bagëtive. Ndërkaq, thesari i çmuar i Kodikëve të Purpurt të Beratit gjen vend në Regjistrin Ndërkombëtar të programit “Kujtesa e Botës” të kësaj organizate. Këto pasuri të jashtëzakonshme, të mbrojtura me fanatizëm nga UNESCO, përfaqësojnë një vlerë të pacenueshme për të gjithë popujt e rruzullit tokësor, pavarësisht kufijve gjeografikë ku ato shtrihen.