Afrimi ushtarak i Bratislavës me Moskën ndez alarmin për rrezikun e spiunazhit dhe reagimet e ashpra të opozitës

Në muajin maj, gjatë një takimi në Kremlin me presidentin rus Vladimir Putin, kryeministri sllovak Robert Fico deklaroi se bashkëpunimi dypalësh duhet të shtrihet përtej fushës energjetike. Ai bëri të ditur se kishin nisur hapat konkretë për rikthimin e atasheve ushtarakë në misionet diplomatike respektive, një plan ky që tashmë pesë muaj më vonë është vënë në zbatim. Si pjesë e kësaj marrëveshjeje, autoritetet në Sllovaki kanë caktuar dy përfaqësues ushtarakë në Moskë, gjeneralin Slavomir Staviarski dhe zëvendësin e tij, kolonelin Ivo Gahir, ndërkohë që po bëhen përgatitjet për të pritur një atashe ushtarak rus në kryeqytetin sllovak. Ky hap shënon rikthimin e bashkëpunimit ushtarako-diplomatik mes dy vendeve, për herë të parë që nga nisja e agresionit rus në Ukrainë në shkurt të vitit 2022. Vendimi ka ngjallur valë pakënaqësish dhe kritikash të ashpra nga opozita, e cila ngre shqetësime serioze lidhur me dobinë e këtyre lëvizjeve për sigurinë e vendit. Përfaqësuesit opozitarë druhen se Moska mund ta shfrytëzojë këtë mundësi për të zgjeruar rrjetin dhe aktivitetet e saj të inteligjencës në territorin sllovak. Duke komentuar zhvillimet, ish-deputeti sllovak dhe anëtari i partisë Sllovakia Progresive, Martin Poliacik, theksoi se pesha e këtij vendimi qëndron te mesazhi politik që përcjell. Sipas tij, aleatët e NATO-s duhet të jenë tejet të vëmendshëm si ndaj veprimeve të oficerit të ri, ashtu edhe ndaj atmosferës politike që do të shoqërojë punën e tij. Këto emërime u bënë publike më 8 tetor, ndërsa Ministria e Mbrojtjes e Sllovakisë i ka përfshirë të dy zyrtarët në listën zyrtare të diplomatëve ushtarakë që shërbejnë jashtë vendit. Sipas transmetuesit publik STVR, gjenerali Staviarsky e ka nisur detyrën e tij në Moskë që në fillim të muajit gusht. Nga ana tjetër, burime nga opozita bëjnë me dije se përfaqësuesi i ardhshëm ushtarak i Rusisë pritet të jetë Maksim Verezan. Megjithatë, ky i fundit ende nuk është pajisur me akreditimin zyrtar dhe nuk ka ende një datë të caktuar për ardhjen e tij në Bratislavë. Rinisja e këtyre kontakteve ka sjellë në vëmendje skandalet e kaluara të spiunazhit, ku një nga rastet më të bujshme përfshinte ish-zëvendës atasheun ushtarak rus në Bratislavë, Sergei Solomasov. Në vitin 2021, ai u kap në flagrancë duke i dorëzuar para bashkëpunëtorit të portalit pro-rus Hlavné správy, Bohush Garbar, çka solli dëbimin e diplomatit rus dhe dënimin e Garbar për vepra penale lidhur me spiunazhin dhe ryshfetin. Ekspertët pranë opozitës vlerësojnë se ndërsa atasheu sllovak në Moskë do të përballet me vëzhgim të rreptë dhe do të sigurojë pak të dhëna me vlerë, prania e përfaqësuesit rus në Sllovaki do t'i shërbejë lehtësimit të veprimtarive të spiunazhit. Ata paralajmërojnë se zyrtari i Moskës mund të ndërmarrë fushata ndikimi dhe dezinformimi, duke shtruar pyetjen se çfarë po përfiton realisht Sllovakia nga ky pakt. Nga ana e saj, qeveria sllovake e arsyeton këtë vendim si një mjet të nevojshëm për të mbledhur informacione dhe për të siguruar një përfaqësim të rregullt diplomatik. Inteligjenca ushtarake e Sllovakisë deklaroi për STVR se misioni i gjeneralit Staviarsky konsiston në analizimin e zhvillimeve të sigurisë dhe situatës ushtarako-politike, për t'ia raportuar më pas Ministrisë së Mbrojtjes. Ndërkohë, Richard Glück, deputet i partisë Smer të kryeministrit Fico dhe kryetar i Komitetit parlamentar për Mbrojtje dhe Siguri, mbrojti qëndrimin e ekzekutivit duke u shprehur se në Moskë shërbejnë gjithashtu diplomatë dhe ushtarakë nga Shtetet e Bashkuara, Britania e Madhe dhe Franca, ndërsa Sllovakia deri më tani po humbte informacione të vlefshme. Në krahun tjetër, gjenerali në pension Pavel Mack e cilëson këtë hap të kabinetit të Ficos si një zhvillim tejet serioz, duke nënvizuar se rrethanat dhe rreziqet nuk kanë ndryshuar aspak që nga viti 2022, ndërkohë që aktivitetet armiqësore të Rusisë vazhdojnë të intensifikohen si në Sllovaki ashtu edhe në mbarë rajonin.