Afrimi strategjik: Gjermania dhe Turqia synojnë partneritet të fuqishëm në industrinë e armatimit

Në muajin shkurt të vitit 2024, u shënua një pikë kthese e rëndësishme me fluturimin e parë testues të avionit luftarak të padukshëm KAAN. Edhe pse ky mjet fluturues mban vulën "Made in Turkey", motori i tij vazhdon të sigurohet nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Gjatë kësaj kohe, sektori turk i mbrojtjes ka regjistruar një hov të jashtëzakonshëm zhvillimi. Dronët luftarakë dhe zbulues Bayraktar janë shndërruar prej kohësh në një histori suksesi në tregjet ndërkombëtare të eksportit, ndërkohë që vëmendjen globale po e tërheqin edhe raketat e drejtuara dhe korvetat, të cilat janë anije të vogla luftarake. Kjo ecuri ka ngjallur interesimin e shteteve që investojnë në fushën e armatimit, përfshirë Gjermaninë, si dhe vetë korporatat gjermane. Për një periudhë të gjatë, Berlini e ka pasur të vështirë të merrte një vendim të qartë rreth eksportit të armëve drejt Ankarasë. Qëndrimi i Ankarasë ndaj vendeve fqinje dhe masat e ndërmarra brenda vendit peshonin më rëndë sesa aleanca e përbashkët brenda NATO-s. Këtë fazë hezitimi, Turqia e shfrytëzoi për të ngritur sistemet e veta ushtarake, të cilat tashmë janë kthyer në konkurruese në rrafshin ndërkombëtar dhe mjaft joshëse për aleatët. Për këtë arsye, Konferenca e katërt Ekonomike Gjermano-Turke, e cila u mbajt në Ankara, iu kushtua tërësisht bashkëpunimit në sferën e mbrojtjes dhe sigurisë. Qëllimi kryesor i këtij takimi ishte intensifikimi i bashkëpunimit ekzistues dhe hulumtimi i mundësive për partneritete të reja. Në këtë ngjarje morën pjesë përfaqësues të shumtë biznesi, mes të cilëve edhe Florian Gleich nga kompania Renk Germany, i cili udhëtoi posaçërisht drejt Ankarasë. Me seli në Augsburg, firma Renk përbën një nga prodhuesit më të fuqishëm në këtë industri dhe, ndër të tjera, ndërton sisteme transmisioni për tankun e njohur Leopard 2. Në të kaluarën, kjo kompani i furnizonte produktet e saj edhe drejt Turqisë, derisa qeveria federale gjermane vendosi kufizime ndaj eksporteve. Megjithatë, sipas menaxherit të Renkut, Florian Gleich, rrethanat në Turqi kanë ndryshuar rrënjësisht që nga ajo kohë. Sipas tij, ndryshimi thelbësor në krahasim me të kaluarën konsiston në faktin se tashmë nuk flitet më për një marrëdhënie tradicionale blerës-shitës, por për një partneritet të vërtetë. Ai theksoi dëshirën për bashkëpunim, duke shtuar se Gjermania zotëron ekspertizën e nevojshme, ndërsa Turqia disponon kapacitetet e fuqishme prodhuese. Përfaqësuesi i lartë për zhvillimin e biznesit ndërkombëtar në kompanitë turke, Şevket Ünal nga Havelsan, vuri në dukje se etiketa "Made in Germany" vazhdon të jetë sinonim i cilësisë së lartë. Nëpërmjet aleancave me ndërmarrjet gjermane, Turqia do të kishte mundësinë të siguronte qasje në tregje të reja, siç është rasti i Afrikës. Korporata Havelsan merret me zhvillimin e robotëve ushtarakë të telekomanduar që mbështeten te inteligjenca artificiale, ku bën pjesë mjeti i blinduar i lehtë Barkan, si dhe krijimin e zgjidhjeve softuerike. Ünal përmendi se Gjermania zotëron kantierë të mëdhenj detarë ku ndërtohen anije luftarake me sisteme të caktuara softuerike, por i mungon një softuer i saj për këto sisteme. Ai u shpreh se Havelsan mund ta zhvillojë këtë element në bashkëpunim me palën gjermane, për të depërtuar më pas së bashku në tregun global. Si kusht parësor për këtij procesi mbetet ruajtja e besimit të ndërsjellë, një term ky që u përsërit në mënyrë të vazhdueshme gjatë zhvillimit të konferencës. Ambasadorja gjermane në Turqi, Sybille Katharina Sorg, u shpreh se bashkëpunimi industrial mbështetet te kontratat, por ai strategjik dhe industrial kërkon mbi të gjitha besim. Ajo shtoi se ky besim nënkupton bindjen se teknologjitë do të mbrohen, marrëveshjet do të respektohen, partnerët do të ruajnë parashikueshmërinë dhe synimet strategjike do të jenë të harmonizuara. Sorg nënvizoi gjithashtu se shqetësimet që shfaqen në Evropë ndaj Turqisë nuk burojnë gjithmonë nga keqkuptimet apo qasjet e padrejta, pasi ekzistojnë ende debate të hapura rreth standardeve të shtetit të së drejtës.