Berlin zyrtar i kërkon Zagrebit uljen e tensioneve me Podgoricën, rrezikohet rruga evropiane e Malit të Zi

Qeveria gjermane ka ndërmarrë hapa diplomatikë për t'i bërë presion Kroacisë që të gjejë një gjuhë të përbashkët me Malin e Zi, duke paralajmëruar se fërkimet mes dy shteteve mund të bllokojnë aspiratat evropiane të vendit kandidat. Sipas raportimeve ndërkombëtare, autoritetet në Berlin kanë ndërhyrë për të nxitur Zagrebin drejt një qasjeje konstruktive ndaj çështjeve të mbetura pezull, të cilat kërcënojnë të ngadalësojnë ritmin e Malit të Zi, vendit që konsiderohet lider në procesin e integrimit rajonal. Në fillim të kësaj jave, Kroacia dorëzoi një dokument me tetë kërkesa dhe vërejtje që kërkon t'i adresojë para se Podgorica të finalizojë bisedimet e anëtarësimit. Nga ana e saj, Gjermania synon të ruajë dinamikën e procesit të zgjerimit të Unionit. Gjithashtu, Berlini ka shprehur gatishmërinë për të luajtur rolin e ndërmjetësit mes dy palëve, ndonëse ky mekanizëm ende nuk është aktivizuar. Kabineti i kancelarit Friedrich Merz kërkon të shmangë pengesat dypalëshe që mund të dëmtojnë ecurinë e zgjerimit evropian. Kryeministri kroat, Andrej Plenkoviq, gjatë një deklarate për media përpara samitit të Këshillit Evropian në Bruksel, theksoi se vendi i tij ka ngritur shqetësime të njëjta pranë autoriteteve malazeze tash e sa vite. “Kemi çështje për të cilat u kemi tërhequr vëmendjen fqinjëve tanë malazezë prej vitesh”, u expresiones Plenkoviq. Ai shtoi se gjatë dy viteve të fundit nuk është shënuar asnjë progres konkret, duke vënë nendëvizje se Kroacia ka mbajtur një qëndrim “jashtëzakonisht konstruktiv” në raport me procesin integrues të Podgoricës. BE-ja ndërhyn për të shmangur bllokimin e procesit Gjatë javëve të fundit, Komisioni Evropian është përfshirë gjithashtu në diskutimet dypalëshe, ndërkohë që disa vende anëtare po mobilizohen për të parandaluar ndonjë ngërç të mundshëm të zgjerimit për shkak të mosmarrëveshjeve të vjetra. Franca kërkon shmangien e komplikimeve për shkak të kalkulimeve të brendshme politike, ndërsa Luksemburgu ka dalë kundër praktikës së përdorimit të procesit të anëtarësimit për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve rajonale. Tri qeveritë evropiane – Gjermania, Franca dhe Luksemburgu – kanë zhvilluar kontakte të drejtpërdrejta me Kroacinë për ta ftuar drejt një zgjidhjeje të çështjeve të hapura, megjithëse presioni më i madh vazhdon të vijë nga Berlini. Tensionet mes Zagrebit dhe Podgoricës lidhen kryesisht me pasojat e konflikteve të viteve '90 në ish-Jugosllavi, duke përfshirë çështjet e pronësisë dhe demarkacionin e kufijve. Këto pengesa rrezikojnë synimin e Malit të Zi për t'u bërë anëtari i 28-të i bllokut evropian deri në vitin 2028. Megjithatë, qasja e Kroaciei ka ngjallur reagime dhe kritika në qarqe të ndryshme evropiane. Shefja e diplomacisë së BE-së, Kaja Kallas, gjatë samitit në Bruksel, theksoi se procesi i anëtarësimit nuk duhet të kushtëzohet apo të mbahet peng nga problematikat dypalëshe. Kroacia është përballur me akuza se po i aktualizon këto çështje në momentet e fundit për të ushtruar trysni maksimale. Nga ana tjetër, Zagrebi insiston se problemet datojnë prej kohësh dhe se kërkesat e tij janë të matura dhe simbolike. Autoritetet kroate insistojnë se zbardhja e krimeve të luftës dhe dëmshpërblimi i palëve të dëmtuara mbeten kushte që Mali i Zi duhet t'i plotësojë për të mbyllur kapitujt përkatës të negociatave. Pavarësisht kësaj, diplomatët e BE-së shprehin frikën se entuziazmi për zgjerimin mund të zbehet ndjeshëm nëse rruga e Malit të Zi drejt BE-së vazhdon të përballet me bllokada të tilla.