Misteret e datëlindjeve dhe rrugëtimi jetësor i Enver Hoxhës: Nga fëmijëria modeste në Gjirokastër te pushteti katërdekadësh

Enver Hoxha lindi në gjirin e një familjeje modeste gjirokastrite, ndërsa si datë e lindjes së tij përgjithësisht është pranuar 16 tetori i vitit 1908, në lagjen Palorto, nga prindërit Halil dhe Gjyle Hoxha. Megjithatë, dokumentacioni zyrtar mbi ditëlindjen e tij paraqet një mori kontradiktash dhe pasqyrë të një kaosi arkivor. Në Arkivin Qendror të Shtetit në Tiranë gjenden pesë data të ndryshme lindjeje për të. Regjistri i Bashkisë së Gjirokastrës, konkretisht numri 6, fleta 75, për lagjen “Teqe-Meçite-Hazmurat”, dëshmon se ai ka lindur më 12 maj 1908, duke konfirmuar po ashtu prindërit Halil dhe Gjylo. Ndërkohë, në Liceun e Korçës atij i figurojnë dy ditëlindje të tjera, përkatësisht më 17 qershor dhe 3 tetor të viteve 1929 dhe 1930. Jashtë vendit, në Francë, dokumentet shënojnë datën 3 tetor, kurse gazeta “Bashkimi” në vitin 1946 e datonte lindjen e tij më 3 shtator. Data 16 Tetor, të cilën ai vetë e festonte, u bë publike për herë të parë po nga gazeta “Bashkimi” më 16 tetor 1947, ndonëse këto mospërputhje nuk patën ndonjë ndikim vendimtar në biografinë e tij, duke qenë me gjasë pasojë e situatës kaotike të Shqipërisë së asaj kohe. Në aspektin familjar, ai kishte një vëlla më të madh të quajtur Beqir, i cili ndërroi jetë në moshë të re nga tuberkulozi, si dhe tri motra: Fahrien, Haxhon dhe Sanijen. Fëmijëria dhe adoleshenca e tij u zhvilluan mes dy qyteteve kryesore, Gjirokastrës dhe Korçës. Nëse Gjirokastra pati një ndikim më modest në formimin e tij personal, Korça ishte qyteti ku ai u formua rrënjësisht, ku u transferua në përfundim të vitit të dytë të liceut. Më vonë, në tetor të vitit 1930, qeveria e Zogut i akordoi një bursë për të studiuar biologji në Fakultetin e Shkencave të Natyrës të Universitetit të Montpeljesë në Francë. Në korrik të vitit 1936, Enver Hoxha u kthye përfundimisht në atdhe. Për një pjesë të shoqërisë ai drejtoi vendin me nder për katër dekada, ndërsa për pjesën tjetër ai e sundoi atë gjatë kësaj periudhe. Ai mbajti postin e kryetarit të Frontit Demokratik të Shqipërisë dhe ishte komandant i përgjithshëm i forcave të armatosura nga viti 1944 deri në fund të jetës së tij. Gjithashtu, ai shërbeu si kryeministër i vendit nga viti 1944 deri në 1954, si dhe mbajti portofolet e ministrit të Jashtëm dhe të Mbrojtjes në periudha të ndryshme. Vitet e fundit të jetës së tij u shënuan nga përkeqësimi i shëndetit për shkak të diabetit që vuante prej vitesh. Fillimi i muajit prill shënoi edhe kapitullin e fundit të jetës së tij. Pas paralizës së gjymtyrëve dhe gojës, ai pësoi një ishemi më 9 prill 1985 dhe u nda përfundimisht nga jeta më 11 prill 1985.