Fuqia e fshehur e kikirikëve: Si ndikojnë në përmirësimin e kujtesës dhe shëndetit mendor

Një hulumtim i fundit i publikuar në revistën shkencore Food & Function hedh dritë mbi vlerat e jashtëzakonshme të kikirikëve, duke sugjeruar se ata mund të ndihmojnë dukshëm në ruajtjen e shëndetit cerebral dhe në përforcimin e aftësive njohëse, me theks të veçantë te kujtesa. Insulina nuk luan thjesht rolin e rregulluesit të sheqerit në qarkullimin e gjakut, por është jetike edhe për trurin, ku ndihmon në jetëgjatësinë e qelizave nervore dhe lehtëson komunikimin ndërmjet tyre. Gjatë procesit të plakjes, truri mund të shfaqë një ndjeshmëri më të ulët ndaj insulinës, një dukuri kjo që shpesh ndërlidhet me rënien e performancës mendore. Për të testuar këtë hipotezë, në këtë vëzhgim u përfshinë 31 individë të shëndetshëm të moshës nga 60 deri në 75 vjeç. Për një periudhë prej 16 javësh, pjesëmarrësit konsumuan çdo ditë nga 60 gramë kikirikë, ndërkohë që shkencëtarët monitoruan ndryshimet e aktivitetit cerebral përmes metodave të sofistikuara. Gjetjet dëshmuan një rritje të ndjeshme të reagimit të trurit ndaj insulinës në disa zona të hemisferës së djathtë, duke përfshirë edhe rajone që lidhen ngushtësisht me kujtesën dhe dinamikën e aftësive njohëse. “Studimi ynë zbuloi se konsumimi i përditshëm i kikirikëve ndikoi pozitivisht në reagimin e trurit ndaj insulinës në rajonet që lidhen me kujtesën te të moshuarit”, ka shpjeguar Peter Joris, autor kryesor i studimit dhe profesor i asociuar në Universitetin e Mastrihtit në Holandë. Ai ka theksuar se ky përmirësim mund të ndihmojë në shpjegimin e përfitimeve të mundshme nga kikirikët për funksionimin e trurit. Si mund ta ndihmojnë kikirikët trurin? Sipas ekspertëve, këto efekte pozitive mund t’i dedikohen përbërësve të pasur ushqyes që gjenden te kikirikët. Këtu përfshihen yndyrnat e pangopura që mbrojnë shëndetin kardiovaskular, proteinat bimore thelbësore për mbarëvajtjen e organizmit, fibrat, vitaminat dhe mineralet që kujdesen për mirëqenien e përgjithshme, si dhe L-arginina, një aminoacid që nxit prodhimin e oksidit nitrik, i cili ndikon te enët e gjakut dhe luan rol kyç në proceset e të mësuarit dhe të kujtesës. Në një tjetër hulumtim paraprak nga e njëjta skuadër shkencore, i publikuar gjatë vitit 2025, ishte konstatuar se konsumimi i kikirikëve për 16 javë solli një shtim prej 3,6 për qind të qarkullimit të gjakut në tru dhe një ngritje prej 5,8 për qind në kujtesën verbale. Sa kikirikë duhet të konsumoni? Gjatë këtij procesi hulumtues u shfrytëzuan 60 gramë kikirikë në ditë, të cilët ishin të pjekur, pa kripë dhe me lëkurë. Megjithatë, kjo sasi nuk duhet marrë si një normë e prerë për secilin individ, pasi nevojat metabolike ndryshojnë nga njëri te tjetri. Autorët e studimit apelojnë për vazhdimin e kërkimeve shkencore me qëllim që të zbërthehet në detaje ndikimi i plotë i kikirikëve në funksionimin e trurit. Edhe pse kikirikët përbëjnë një ushqim të shkëlqyer brenda një diete të balancuar, personat që vuajnë nga alergjitë ndaj tyre duhet t'i shmangin rreptësisht.