Operacionet e rrepta në New York: Arrestohet për herë të parë një shtetas shqiptar nga agjencia e emigracionit ICE

Aleksander “Aleks” Nilaj, i njohur si themelues i Shoqatës Shqiptaro-Amerikane “Open Hand Association” (AAOHA) në Bronx, është vënë nën ndalim nga agjentët e emigracionit të ICE-s. Nilaj përballet me rrezikun e dëbimit për shkak të një urdhri final të vjetër deportimi nga territori i Shteteve të Bashkuara. Ky shënohet si rasti i parë i njohur i ndalimit të një shqiptari që nga data 1 tetor, periudhë kur ICE nisi valën e re të operacioneve intensive në New York me urdhër të administratës aktuale. Lajmi për ndalimin e tij u bë i ditur fillimisht përmes një deklarate publike nga Imam Dr. Tahir Kukaj, i cili shërben si kapelani i NYPD-së dhe zëvendëspresident i Qendrës Islame Kulturore Shqiptare në Tompkinsville. Imam Kukaj e ka cilësuar Nilajn si një mik të afërt dhe një udhëheqës me integritet të lartë. Sipas tij, karakteri fisnik i Nilajit u dëshmua veçanërisht gjatë periudhës së vështirë të pandemisë COVID-19, kur ai u angazhua në organizimin dhe shpërndarjen e ndihmave ushqimore për familjet në nevojë, pa bërë kurrfarë dallimi në bazë të fesë apo origjinës. “Si imam dhe si mik i tij, dua të shpreh mirënjohjen time më të thellë për shërbimin e jashtëzakonshëm që i ka bërë komuniteteve tona. Jeta e tij është dëshmi e asaj se çfarë do të thotë të duash dhe të shërbesh ndaj fqinjëve pa interesa personale,” ka shkruar Kukaj në mesazhin e tij, duke u uruar forcë dhe paqe Nilajit dhe familjes së tij në këtë periudhë sfiduese. Referuar dokumenteve publike gjyqësore, Nilaj kishte tentuar të hynte në SHBA në tetor të vitit 2006 duke përdorur dokumente të rreme udhëtimi në kuadër të programit Visa Waiver, ndërkohë që kishte kërkuar edhe azil politik me pretendimin se rrezikonte persekutim në Shqipëri për shkak të mbështetjes së dhënë për Partinë Demokratike. Kërkesat e tij për azil, mbrojtje nga dëbimi dhe ato nën Konventën Kundër Torturës u rrëzuan nga autoritetet kompetente. Më 22 korrik 2008, Bordi i Apelimeve të Imigracionit (BIA) lëshoi urdhrin përfundimtar të dëbimit. Të gjitha përpjekjet e mëvonshme ligjore për të kundërshtuar apo për të rihapur çështjen gjatë viteve 2018-2020 rezultuan të pasuksesshme. Autoritetet kanë sqaruar se ndalimi aktual përbën zbatimin e një urdhri të mëparshëm dhe nuk lidhet me ndonjë vepër penale të re. Deri në këto momente, nuk ka pasur asnjë reagim apo njoftim zyrtar nga ana e ICE-s apo nga përfaqësuesit ligjorë të Nilajit. Gjithashtu, mbeten të paqarta data e saktë e ndalimit, vendndodhja e tij aktuale dhe fakti nëse avokatët e tij kanë paraqitur ndonjë kërkesë të re për pezullim të procedurave. Në rang rajonal, aktiviteti i agjencisë së emigracionit në zonën e New York-ut, New Jersey-t dhe Connecticut-it ka shënuar një rritje prej 71 për qind krahasuar me nisjen e mandatit aktual, ku agjentët ndërhyjnë në pika të ndryshme përfshirë ndalesat rrugore, vendet e punës, ambientet e banimit dhe aeroportet. Në mjediset aeroportuale, autoritetet kanë vënë theksin te bashkëpunimi i shtuar ndërmjet TSA dhe ICE për të diktuar individë me viza të skaduara që tentojnë të udhëtojnë brenda vendit. Pavarësisht se administrata deklaron se fokusi kryesor mbetet te personat me rrezikshmëri të lartë, statistikat mbarëkombëtare dëshmojnë se rreth 40 për qind e personave të ndaluar nuk kanë asnjë precedent penal. New York-u mban vendin e katërt në shkallë vendi për sa i përket numrit të ndalimeve të kryera nga ICE. Ndërkohë, Departamenti i Sigurisë Kombëtare ka theksuar se autoritetet vendase në New York kanë refuzuar zbatimin e mbi 16 mijë urdhër-arresteve të lëshuara nga kjo agjenci, duke iu referuar politikave të njohura si “qytet i shenjtë”. Në të njëjtën kohë, gjykatat kanë vendosur kufizim të ndalimeve brenda mjediseve të gjykatave të imigracionit në Manhattan. Organizatat që mbrojnë të drejtat e emigrantëve kujtojnë vazhdimisht se çdo individ, pavarësisht statusit të tij ligjor, gëzon të drejtën e heshtjes, të moslejimit të hyrjes në banesë pa një urdhër të firmosur nga gjyqtari, si dhe të mosnënshkruajë asnjë shkresë pa u konsultuar paraprakisht me një avokat. Ky rast i Aleksander Nilajit mbetet i pari i konfirmuar brenda diasporës shqiptare që prej intensifikimit të operacioneve të ICE-s në qytetin e New York-ut.