Krizë e rëndë në Gjirin Persik: Goditet dhe fundoset anija tregtare, rrezik për lundrimin global

Përshkallëzimi i situatës gjeopolitike në rajonin e Gjirit Persik po jep pasojat e para direkte në sigurinë e lundrimit detar ndërkombëtar, duke vënë në alarm autoritetet botërore. Një anije kontejnerësh është zhytur në fund të detit pranë Ngushticës së Hormuzit pas goditjes nga një predhë, ndërkohë që një tjetër mjet lundrues i dëmtuar më parë po shkon drejt fundosjes pasi dështuan të gjitha përpjekjet për ta shpëtuar atë. Bazuar në të dhënat nga burimet e sigurisë detare, bëhet fjalë për anijen tregtare “GFS Pride” me flamur të Singaporit, e cila u mbyt pasi u godit pranë një prej arterieve më jetike për transportin global të naftës. Në një njoftim urgjent për navigimin të publikuar më 14 tetor, Hidrografi i Pakistanit konfirmoi fundosjen e mjetit lundrues dhe paralajmëroi se në zonë ka kontejnerë të shkëputur, të cilët përbëjnë një rrezik real për mjetet e tjera që qarkullojnë aty. Kompania menaxhuese e anijes, GFS Ship Management FZE me qendër në Emiratet e Bashkuara Arabe, nuk ka bërë ende asnjë deklaratë zyrtare lidhur me këtë ngjarje të rëndë. Sipas regjistrit të Organizatës Ndërkombëtare Detare, ky është rasti i dytë i një anijeje të konfirmuar si e fundosur që nga fillimi i konfliktit të hapur mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit më 28 shkurt, duke rritur ndjeshëm shqetësimet për sigurinë detare. Në një zhvillim tjetër të ndarë, anija për transportin e mallrave të thata “Cape Dao”, e cila mban flamurin e Antigua dhe Barbudës, po rrezikon seriozisht të njëjtin fat. Kjo anije ishte goditur nga një predhë më 23 shtator dhe, sipas njoftimit të grupit britanik të menaxhimit të riskut detar Vanguard, operacionet e shpëtimit kanë rezultuar të pasuksesshme. Edhe kompania përgjegjëse për menaxhimin e kësaj anijeje, Peonies Shipmanagement FZE me seli në Emiratet e Bashkuara Arabe, ka qenë e pamundur të kontaktohet për një koment zyrtar. Nga ana tjetër, dy zyrtarë të lartë iranianë kanë pohuar për agjencinë e lajmeve Reuters se Teherani po zbaton metoda të reja operacionale për të vënë në shënjestër anijet që kalojnë përmes Ngushticës së Hormuzit. Sipas tyre, ky strategjim ka për qëllim ruajtjen e çmimeve të naftës në kuota të larta dhe ushtrimin e presionit mbi vendimmarrjen politike në Shtetet e Bashkuara. Ngushtica e Hormuzit mbetet një nga nyjet më kritike të tregtisë botërore, ku kalon një vëllim i jashtëzakonshëm i eksporteve të naftës në shkallë globale, çka do të thotë se çdo incident në këtë korridor sjell pasoja të menjëhershme për tregjet ndërkombëtare dhe sigurinë e lundrimit.