Kur karrigia e pushtetit blihet me titull akademik: Fjala e lirë dhe kriza e meritokracisë në shkencë

Është një dukuri sa shqetësuese aq edhe ironike: mjafton që disa individë të sigurojnë një pozicion drejtues, që menjëherë të shfaqen me petkun e profesorit. Nën hijen e postit që mbajnë, ata synojnë me çdo kusht marrjen e titujve akademikë, duke krijuar iluzionin se autoriteti zyrtar u jep automatikisht edhe peshë shkencore. Megjithatë, funksioni drejtues nuk përbën në asnjë mënyrë gradë akademike. Ushtrimi i pushtetit nuk është sinonim i dijes, ndërsa titulli universitar nuk mund të shërbejë kurrsesi si shpërblim për militantizmin apo besnikërinë ndaj strukturave institucionale. Ngjitja në majat e akademisë kërkon vite të tëra studimesh, kërkimesh të mirëfillta shkencore, botimesh në revista prestigjioze, kontribut të çmuar në fushën përkatëse dhe një proces vlerësimi tërësisht transparent e ligjor. Këto standarde nuk mund të zëvendësohen kurrë përmes favoreve, miqësive të ngushta, ndërhyrjeve politike apo afërsisë me qarqet vendimmarrëse. Kur titujt shkencorë shndërrohen në trofe për individë me ndikim politik, institucioni i arsimit të lartë devijon nga misioni i tij parësor, duke i hapur rrugë klientelizmit në dëm të meritokracisë. Si pasojë, studiuesit dhe akademikët e vërtetë, të cilët i kanë kushtuar dekada kërkimit, rrezikojnë të margjinalizohen nga ata që zotërojnë vetëm aftësinë e ngjitjes në shkallët e karrierës politike. Në realitet, vendi ynë nuk vuan nga mungesa e atyre që synojnë titullin profesor, por nga mungesa e institucioneve të forta që mbrojnë meritën dhe garantojnë se ky status u takon vetëm personaliteteve që e meritojnë realisht. Autoriteti i një pedagogu dëshmohet nga veprat dhe kontributi i tij në shkencë, e jo nga karrigia që mban në zyrat e pushtetit. Parimi kryesor mbetet i pandryshueshëm: shkenca nuk duhet të ulet kurrë në gjunjë para politikës, por pushteti ka detyrimin të përulet para vlerave dhe autoritetit të dijes.