Ish-kryetari i Supremes: Ndryshimet në Ligjin për Specialen s'kanë efekte, por rrezikojnë pozicionin e Kosovës

Ish-kryetari i Gjykatës Supreme, Fejzullah Hasani, ka shprehur rezerva të forta lidhur me pasojat e ndryshimeve të fundit në Ligjin për Dhomat e Specializuara në Hagë. Sipas tij, këto nisma ligjore jo vetëm që nuk do të prodhojnë efektet e dëshiruara në praktikë, por rrezikojnë të ndezin reagime të ashpra nga ndërkombëtarët dhe ta dëmtojnë Kosovën në rrugëtimin e saj. Gjatë një paraqitjeje në emisionin Five, Hasani theksoi se ka qenë skeptik qysh në fazat e hershme të krijimit të këtij ligji, pasi kishte dyshime të thella nëse ai do të mund t'u sillte ndonjë dobi reale katër ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës që po përballen me drejtësinë ndërkombëtare në Hagë. “Edhe kur është nxjerrë ky ligj, të them të drejtën, kam qenë skeptik në atë kuptim që ky ligj mund të ketë efekt ose mund t’u shërbejë katërshes që është në Hagë, duke e ditur që ne nuk kemi mundësi të ndërhyjmë në këto dhoma”, ka deklaruar Hasani. Eksperti i fushës së drejtësisë vlerësoi se ndërhyrjet ligjore do të shoqërohen me valë pakënaqësish nga aleatët perëndimorë dhe mund të kthehen në pengesë penalizuese për proceset e ndjeshme në të cilat ndodhet vendi, pa dhënë asnjë rezultat konkret në funksionimin e gjykatës speciale. “Sigurisht do të jemi dëshmitarë, do të shohim që ky ligj, përpos që ka krijuar një zinxhir reagimesh nga faktori ndërkombëtar, ndoshta do të na penalizojë në proceset në të cilat ndodhemi. Për efekte nuk do të ketë, ngase nuk shoh mënyrë se si mund të zbatohet. Se ne vetvetiu kemi hequr dorë për të ndërhyrë në ndryshimin e funskionalizmit të këtyre dhomave”, ka shtuar ai. Duke evokuar të kaluarën institucionale, Hasani kujtoi se procesi i themelimit të Speciales – duke përfshirë letrën e ish-presidentes Atifete Jahjaga dhe amendamentet kushtetuese – u ndërtua mbi të njëjtat parime metodologjike që u përdorën dikur për Tribunalin e Hagës për ish-Jugosllavinë. Në këtë linjë, ai këmbënguli se energjitë dhe vëmendja e institucioneve dhe ekspertëve duhet të kanalizohen drejt mbështetjes logjistike e financiare për ekipet mbrojtëse të ish-udhëheqësve të UÇK-së për sfidat që i presin në vazhdim të procesit gjyqësor. “Edhe kur është ndërtuar ligji për Dhomat e Specializuara, por edhe letrën e ish-presidentes Atifete Jahjaga, si dhe amendamenti kushtetues edhe pse janë miratuar në institucionet e Kosovës, metodologjia që është përdorur në ndërtimin e kësaj infrastrukture ka qenë e njëjtë me themelimi e Tribunalit të Hagës për ish-Jugosllavi…. Për mua beteja duhet të fokusohet në mbështetjen e ekipeve mbrojtëse, në fazat që na presin. Përndryshe ky ligj nuk besoj që do të ketë efekt, përpos një reagim nga ana e institucioneve evropiane”, ka përfunduar Hasani. Kujtojmë se gjatë javës së shkuar, Kuvendi i Kosovës miratoi ndryshimet e propozuara nga Partia Demokratike e Kosovës në Ligjin për Dhomat e Specializuara. Këto ndryshime përfshijnë kufizimin e juridiksionit të gjykatës, zbritjen e dënimit maksimal në 15 vjet heqje lirie, hapjen e mundësisë për ankimim në Gjykatën Supreme të Kosovës, si dhe mundësinë që dënimet të vuhen brenda vendit. Nga ana tjetër, komisionarja evropiane për Zgjerim, Marta Kos, reagoi më 12 tetor duke i quajtur këto ndryshime të papranueshme, me argumentin se ato bien ndesh me detyrimet ndërkombëtare të Kosovës ndaj Bashkimit Evropian dhe parimet fundamentale të sundimit të ligjit.