Alarmojnë meteorologët: El Niño kapërcen çdo rekord historik dhe kërcënon me ngrohje ekstreme globale

Ekspertët e klimës në mbarë botën kishin muaj që paralajmëronin fuqizimin e fenomenit El Niño, por zhvillimet e fundit kanë tejkaluar edhe parashikimet më pesimiste. Ky proces natyror ka thyer tashmë rekordet e mëparshme, ndonëse nuk ka arritur ende kulminacionin e tij të pritshëm gjatë këtij viti. El Niño përfaqëson fazën e ngrohjes brenda ciklit natyror klimatik, e cila rrit ndjeshëm temperaturat e sipërfaqes detare në zonën tropikale të Paqësorit. Kjo gjendje nxit çrregullime ekstreme të motit, duke rritur rrezikun e thatësirave të gjata dhe përmbytjeve shkatërruese, si dhe duke përkeqësuar ngrohjen globale të shkaktuar nga njeriu. Sipas të dhënave të publikuara nga Shërbimi i BE-së për Ndryshimet Klimatike, Kopernikus (Copernicus), temperaturat në sipërfaqen e detit në rajonin kyç të monitorimit të El Niño-s në Paqësor, i njohur si Nino3.4, kapën nivelin më të lartë historik prej 29.70 gradë Celsius gjatë muajit të kaluar. Kjo shifër tejkaloi nivelin maksimal të shënuar gjatë ngjarjeve më të fuqishme të këtij fenomeni në vitet 1982/1983, 1997/1998 dhe 2015/2016, duke nënvizuar intensitetin e jashtëzakonshëm të ciklit aktual. Edhe pse ngrohja e përgjithshme e oqeaneve nga ndryshimet klimatike e bën më të ndërlikuar krahasimin me të kaluarën, matjet e shtatorit dëshmojnë se El Niño është tashmë jashtëzakonisht i fuqishëm. Paralelisht, Agjencia Meteorologjike e Japonisë njoftoi se kushtet e këtij fenomeni kanë arritur intensitetin më të lartë të regjistruar ndonjëherë, me temperatura në zonën e vëzhgimit që ishin 4 gradë Celsius mbi normën zakonisht. Po ashtu, temperaturat mesatare globale të sipërfaqes së detit arritën një shifër rekord prej 21.05 gradë Celsius gjatë shtatorit, duke kaluar nivelin e mëparshëm prej 20.92 gradë Celsius të të njëjtit muaj në vitin 2023. Në tërësi, bota përjetoi shtatorin e dytë më të nxehtë të regjistruar ndonjëherë, ku temperatura mesatare e ajrit në sipërfaqe ishte 16.27 gradë Celsius — ose 1.63 gradë më e lartë se mesatarja e periudhës para-industriale (1850-1900). Këto zhvillime vënë në rrezik arritjen e objektivave të Marrëveshjes së Parisit të vitit 2015, ku shtetet u dakorduan të mbajnë ngrohjen globale dukshëm nën 2 gradë Celsius dhe të përpiqen ta kufizojnë atë në 1.5 gradë Celsius. Megjithatë, Kombet e Bashkuara deklaruan në shtator se synimi afatgjatë prej 1.5 gradë Celsius mund të jetë i paarritshëm brenda pak viteve. Drejtori i shërbimit 'Copernicus', Carlo Buontempo, vlerësoi se bota po hyn në një fazë të re të kapërcimit të këtij pragu: "Jemi në një periudhë të re muajsh mbi 1.5 gradë Celsius dhe, me një El Niño të fortë që po vazhdon të intensifikohet, ka gjasa që kjo situatë të zgjasë deri në vitin 2027." Shkencëtarët nënvizojnë se reduktimi i shpejtë i emetimeve të gazrave serrë nga lëndët djegëse fosile është i domosdoshëm për të shkurtuar periudhën e tejkalimit mbi pragun 1.5 gradë Celsius dhe për të ulur temperaturat sa më parë. Ekspertët tërheqin vëmendjen se El Niño mund të vendosë rekorde të reja të nxehtësisë globale deri në vitin 2027, duke kujtuar se ky fenomen natyror shfaqet zakonisht çdo dy deri në shtatë vjet, me një kohëzgjatje prej nëntë deri në dymbëdhjetë muaj, dhe sjell ndryshime rrënjësore në erërat, presionin atmosferik dhe reshjet në shkallë globale.