Tragjedia në Gjilan alarmon shoqërinë: 63 gra të privuara nga jeta prej bashkëshortëve në vend që nga viti 2010

Një tjetër ngjarje e rëndë tronditi opinionin publik, pasi një grua u vra dje në Gjilan nga bashkëshorti i saj. Nga breshëria e armës së zjarrit mbeti i vdekur edhe vëllai i viktimës, ndërsa xhajai i saj pësoi lëndime të rënda trupore. Kjo ngjarje e dhimbshme ka rikthyer në pah diskutimin mbi nivelin e sigurisë së grave dhe përgjegjësinë e munguar institucionale në parandalimin e krimeve të tilla. Sipas statistikave për viktimat e dhunës në familje, kjo viktimë shënon rastin e 63-të të një gruaje të vrarë nga partneri i saj brenda periudhës që nga viti 2010. Për këtë krim ka reaguar ministrja e Drejtësisë, Donika Gërvalla, e cila ka kërkuar reagim institucional para se situata të degenerojë në fatalitet. “Nuk guxojmë të presim që gratë të vriten për të reaguar. Detyrimi ynë është të veprojmë, të parandalojmë dhe të bëjmë gjithçka që është në dorën tonë që tragjedi të tilla të mos përsëriten kurrë”, ka shkruar Gërvalla në reagimin e saj publik. Korniza ligjore e Kosovës e përfshin drejtpërdrejt përmes nenit 22 të Kushtetutës Konventën e Këshillit të Evropës për parandalimin dhe luftimin e dhunës ndaj grave dhe dhunës në familje, e njohur ndryshe si Konventa e Stambollit. Kjo marrëveshje ndërkombëtare vendos standarde të qarta për mbrojtjen e të dëmtuarave, ndjekjen penale të autorëve dhe ndalimin e dhunës. Me iniciativë të presidentes Vjosa Osmani, në vitin 2022 u themelua Këshilli për Demokraci dhe të Drejta të Njeriut, i cili përgjatë dy viteve të kaluara nxori rekomandime të rëndësishme për frenimin e dhunës me bazë gjinore dhe përmirësimet e domosdoshme ligjore. Megjithatë, sipas të dhënave, ky mekanizëm është mbledhur vetëm dy herë deri më tani. Lidhur me këtë, Adelina Berisha nga Rrjeti i Grave të Kosovës u shpreh se mbledhjet e Këshillit nuk duhet të shërbejnë thjesht si formalitet, por ato duhet të pasohen nga hapa konkretë institucionalë për hetimin e rasteve dhe avancimin e legjislacionit. “Presim që nga kjo mbledhje institucionet tona të dalin me hapa konkretë për veprimet që do t’i ndërmarrin, për hetime adekuate të këtyre rasteve, si dhe për ndryshime në legjislacion, të cilat po duket se janë gjithnjë e më të nevojshme, në mënyrë që dhuna ndaj grave dhe vrasja e grave të trajtohen edhe në legjislacionin tonë, por edhe të jenë prioritet kombëtar dhe të kenë vëmendjen e institucioneve”, theksoi ajo. Edhe kryetari i Shoqatës së Psikologëve të Kosovës, Ilir Havolli, ka ngritur alarmin për nevojën e trajtimit emergjent të kësaj dukurie, duke vënë theksin te rëndësia e ndërhyrjes së shtetit dhe investimit në shëndetin mendor. “Nuk mund ta konceptojmë dhe ta pranojmë dhunën si diçka normale në shoqërinë tonë. Dhe si e tillë, problematika kryesore qëndron te shteti ynë, sepse shteti nuk investon në promovimin e shëndetit mendor dhe trajtimin e këtyre rasteve. Ne kemi politika në letër, por ato politika asnjëherë nuk janë të zbatuara”, pohoi Havolli. Statistikat tregojnë se grupmosha 30 deri në 40 vjeç përbën kategorinë më të rrezikuar dhe më të prekur si viktimë e dhunës në familje. Ndërkaq, sipas raportit gjashtëmujor të Policisë së Kosovës për këtë vit, janë regjistruar gjithsej 1335 raste të dhunës në familje.