Hije mbi mërgimin: Si i gjurmojnë regjimet autoritare të dissidentsit në Perëndim

Në fillim të muajit mars, gjatë një dite të enjte, Milad Pourtalebian u kthye në banesën e tij dhe konstatoi se ajo ishte bastisur dhe kontrolluar imtësisht. Menjëherë pas kësaj, ai vuri re një detaj rrëqethës që dëshmonte se nuk bëhej fjalë për një vjedhje të zakonshme: kapela e tij e bejsbollit, e pajisur me mbishkrimin “Make Iran Great Again”, ishte ngulur në mur me anë të një thike të madhe kuzhine. Pourtalebian është një shtetas iranian, i cili që prej vitit 2024 është vendosur në Kanada. Në qytetin e tij të ri, Saskatun të provincës Saskatçevan, ai është angazhuar në organizimin e tubimeve në mbështetje të opozitës iraniane në mërgim. Ngjarja në banesën e tij erdhi vetëm pak ditë pasi nisën sulmet ajrore amerikane dhe izraelite që shënuan përshkallëzimin e konfliktit me Iranin, dhe pasoi një valë kërcënimesh kibernetike që 32-vjeçari kishte marrë për shkak të aktivizmit të tij. Ai e denoncoi menjëherë rastin në polici, duke theksuar se ishte vënë në shënjestër për motive politike. I riu shfaqet shpesh në fotografi duke mbajtur një portret të ish-princit të kurorës së Iranit në mërgim, Reza Pahlavi. Ai shprehet se pikërisht ky qëndrim dhe mbështetja e hapur ndaj Pahlavit e kanë shndërruar në objektiv të sulmeve. “Në fillim ngjarja ishte tejet e frikshme për mua”, deklaroi ai për median, duke shtuar se tashmë e ka kapërcyer atë ndjenjë. “Vendosa të mos lejoj që frika të më ndalojë së shprehuri të vërtetat e mia politike. Mendoj për mijëra bashkatdhetarë tanë që kanë dhënë jetën në kërkim të lirisë”. Materialet e siguruara, duke përfshirë fotografi, dokumente policore dhe pamje nga rrjetet sociale që Pourtalebian i ka ndarë me mediat, dëshmojnë se pavarësisht distancës prej mijëra kilometrash nga Teherani, ai mbetet brenda rrezes së veprimit të shërbimeve të sigurisë së atij vendi. Një postim i shpërndarë në platformën Telegram e akuzonte hapur atë për “veprimtari propagandistike kundër establishmentit shtetëror” dhe për përkrahjen e “sulmeve të Amerikës dhe regjimit zionist kundër Iranit”. Postimi mbyllej me një paralajmërim ogurzi: “Ky individ jeton në Saskatun. Pak muaj më parë, e lokalizuam dhe ia përcjellim mesazhin tonë deri në prag të shtëpisë së tij”. Pourtalebian theksoi se kjo situatë ka qenë jashtëzakonisht shqetësuese. Edhe pse nga banesa nuk ishte vjedhur asgjë me vlerë materiale, deri më tani autoritetet nuk kanë kryer asnjë arrestim. Edhe pse rasti i Pourtalebianit ka veçoritë e veta, ai përbën vetëm një fragment të një tendence shumë më të gjerë, ku qeveritë autoritare vazhdojnë të përndjekin kundërshtarët e tyre edhe pasi këta të fundit kanë gjetur strehë në shtetet perëndimore që konsiderohen të sigurta. Teherani ka një histori dekadash në përdorimin e sulmeve dhe atentateve, por presioni i tij ndërkombëtar tashmë shtrihet shumë përtej kërcënimeve të mirëfillta fizike. Sipas një analize të fundit nga “Factnameh”, një platformë për verifikimin e fakteve në gjuhën perse me seli në Kanada, është vënë re një shtim i dukshëm i “mbikëqyrjes masive, publikimit të të dhënave private dhe formave të frikësimit teknologjik ndaj kritikëve të regjimit jashtë kufijve të Iranit”. Ndër mjetet kryesore të përdorura spikat faqja e internetit e quajtur Alaj, e cila shërben për denoncime dhe thuhet se ruan dosjet e rreth 1.600 personave. Televizioni shtetëror iranian ka lëshuar kërcënime se personat në këto lista mund të përballen me “sekuestrim të pasurive, ndërprerje të plotë të shërbimeve konsullore dhe lëshim të Njoftimeve të Kuqe nga Interpoli”, sipas të dhënave të Factnameh. Një tjetër mekanizëm, i pagëzuar Goorkan (që do të thotë “Gërmuesi i Varreve” në gjuhën perse), publikon të dhënat personale të atyre që etiketohen si “tradhtarë”. Nga ana tjetër, agjencitë e zbulimit nga Shtetet e Bashkuara, Britania e Madhe dhe Holanda raportuan muajin e kaluar se Irani ka ndërmarrë një fushatë të gjerë kibernetike me shtrirje globale. Byroja Federale e Hetimeve në SHBA (FBI) bëri të ditur se një program i dëmshëm softuerik, i njohur si Heavygram, është shfrytëzuar për “aktivitete keqdashëse në rrjet, me qëllim shënjestrimin e disidentëve, gazetarëve që kritikojnë Iranin dhe grupeve të ndryshme opozitare në diasporë”.