Reagim i ashpër ndërkombëtar: Gjermania dhe BE të alarmuara nga lëvizja e Kuvendit të Kosovës për Gjykatën Speciale

Ambasada e Gjermanisë në Prishtinë ka shprehur shqetësimin e saj të thellë lidhur me vendimin e Kuvendit të Kosovës për të ndryshuar Ligjin për Dhomat e Specializuara të Kosovës me seli në Hagë, ndryshime këto të miratuara në një seancë të mbajtur pak para mesnatës të së martës. Zëdhënësja e ambasadës gjermane, Catalina Heine, ka theksuar se Dhomat e Specializuara përbëjnë një institucion të pavarur gjyqësor, themelimi i të cilit mbështetet në ligjet dhe Kushtetutën e vendit, andaj pavarësia e tyre nuk guxon të cenohet në asnjë mënyrë. Sipas saj, misioni kryesor i kësaj gjykate është garantimi i drejtësisë dhe llogaridhënies për viktimat e të gjitha komuniteteve në Kosovë, gjë që kërkon respektim të plotë të autonomisë së saj funksionale. Kjo linjë kritike është mbështetur fuqishëm edhe nga Bashkimi Evropian. Zëdhënësi i BE-së, Christian Wiegand, ka vlerësuar se ndryshimet e ndërmarra bien hapur ndesh me angazhimet ndërkombëtare të Kosovës ndaj bllokut evropian, duke bërë thirrje për respektimin e detyrimeve që garantojnë funksionimin e pavarur të gjykatës dhe vendosjen e drejtësisë për viktimat dhe familjet e tyre. Pavarësisht përpjekjeve për të siguruar një qëndrim zyrtar rreth këtyre zhvillimeve, Qeveria e Kosovës ende nuk ka dhënë ndonjë përgjigje ndaj pyetjeve të adresuara nga media. Nga ana tjetër, Përparim Gruda, zyrtar i Partisë Demokratike të Kosovës – forcë politike që ka iniciuar këto ndryshime ligjore – ka hedhur poshtë pretendimet se shteti po shkel marrëveshjet dhe detyrimet ndërkombëtare. Ndryshimet e votuara synojnë ngushtimin e juridiksionit të Speciales për sa i përket veprave penale, periudhës kohore dhe territorit, kufizojnë dënimin maksimal në 15 vjet, si dhe hapin rrugë për transferimin e rasteve apo vuajtjes së dënimeve brenda territorit të Kosovës. Këto zhvillime pasojnë vendimin e 16 shtatorit, kur gjykata dënoi me gjithsej 81 vjet burgim katër ish-krerët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi, për krime lufte. Të dënuarit i kanë hedhur poshtë akuzat, duke paralajmëruar ankesë në shkallën e dytë. Baza juridike e themelimit të këtij institucioni buron nga shkëmbimi i letrave të vitit 2014 mes ish-presidentes Atifete Jahjaga dhe ish-përfaqësueses së lartë të BE-së, Catherine Ashton, ku Kosova ishte zotuar se do të konsultohej paraprakisht për çdo nismë ligjore që prek mandatin e gjykatës. Megjithëse veprojnë si pjesë e sistemit gjyqësor vendor, Dhomat e Specializuara funksionojnë nga Haga me staf ndërkombëtar gjyqtarësh dhe prokurorësh. Bashkimi Evropian vazhdon të mbetet financuesi kryesor i këtij mekanizmi, duke investuar afro 400 milionë euro që prej themelimit të tij.