Zvicër: Mbi 100 mijë qytetarë kërkojnë referendum kundër ndryshimeve në pagat minimale

Një aleancë e gjerë e formuar nga sindikata dhe subjekte politike ka dorëzuar zyrtarisht në Kancelarinë Federale të Zvicrës, më 7 tetor 2026, më shumë se 100 mijë firma për të hapur rrugën e një referendumi kundër reformës së pagave minimale. Lëvizja kundërshtuese udhëhiqet nga organizatat sindikale SGB dhe Travail.Suisse, të mbështetura nga Partia Socialdemokrate dhe ajo e të Gjelbërve. Projektligji në fjalë, i votuar nga Parlamenti zviceran më 19 qershor 2026, përcakton që pagat minimale të përfshira në kontratat kolektive me karakter të detyrueshëm të përgjithshëm mund të kenë prioritet mbi ato të caktuara në nivel kantonal apo komunal. Kjo nismë kaloi në Këshillin Kombëtar me 115 vota pro dhe 78 kundër, ndërsa në Këshillin e Kantoneve siguroi 23 vota pro dhe 16 kundër. Sipas kritikëve të kësaj reforme, ndryshimet ligjore mund të sjellin një ulje të standardit mbrojtës për shtresat me të ardhura modeste, veçanërisht në sektorë si gastronomia, shërbimet e pastrimit, parukeria dhe ndërmjetësimi i punësimit. Sindikatat ngrenë alarmin se disa paga minimale të miratuara në rang qytetesh ose kantonesh, por që ende nuk kanë gjetur zbatim, rrezikojnë të lënë jashtë mbrojtjes punonjësit që bien nën ombrellën e kontratave kolektive përkatëse. Kjo çështje merr një rëndësi të veçantë edhe për komunitetin shqiptar në diasporë, sidomos për ata që ushtrojnë veprimtarinë e tyre në këto degë të ekonomisë, pasi përcaktimi i pagës minimale të zbatueshme mund të ndryshojë të ardhurat e tyre. Megjithatë, ndikimi i kësaj reforme ndryshon nga një rajon në tjetrin. Territore si Gjeneva dhe Neuchâteli ofrojnë mbrojtje për nivelet ekzistuese, ndërkohë që Basel-Stadt, Jura dhe Ticino aplikojnë tashmë përjashtime për marrëveshjet kolektive të detyrueshme. Në krahun tjetër, mbështetësit e ndryshimeve ligjore mbrojnë idenë se akordinet e arritura përmes negociatave mes punëdhënësve dhe forcës punëtore duhet të gëzojnë fuqi absolute zbatimi. Ata theksojnë se kontratat kolektive nuk kufizohen vetëm te paga, por rregullojnë detaje thelbësore si pushimet, mjedisi i punës dhe kompensimi në rast sëmundjeje, duke këmbëngulur se ky ligj nuk sjell ulje të asnjë page ekzistuese. Tani i takon Kancelarisë Federale të kryejë verifikimin e nënshkrimeve dhe të shpallë zyrtarisht datën e referendumit, e cila nuk ishte caktuar ende deri në datën e dorëzimit më 7 tetor. Për më tepër, ky hap i ndërmarrë nga koalicioni nuk sjell asnjë modifikim të menjëhershëm në fushën e pagave.