Tabaku: Sektori prodhues lyp ndihmë, ekzekutivi ngre struktura si KAYO

Deputetja e Partisë Demokratike, Jorida Tabaku, ka ngritur alarmin mbi gjendjen financiare të vendit gjatë një daljeje publike, duke e etiketuar korrupsionin si një “taksë të padukshme” që rëndon çdo ditë mbi familjet shqiptare dhe bizneset e ndershme. Ajo u shpreh se, ndërsa qytetarët derdhin më shumë djersë për të fituar më pak, politika qeverisëse po orientohet drejt përmbushjes së interesave të një rrethi të ngushtë pranë pushtetit. Sipas ligjvënëses demokrate, fenomenet korruptive janë të dokumentuara qartë nga organet e drejtësisë dhe aleatët ndërkombëtarë. Kur fondet publike abuzohen dhe kontratat i jepen klientelës, pasojat reflektohen menjëherë te shtrenjtimi i jetesës, asfiksimi i garës së lirë dhe shkurtimi i buxheteve për arsimin, shëndetësinë dhe pensionet. Duke iu referuar shifrave të INSTAT, ajo vuri në dukje se në mbyllje të vitit 2025, çmimet e përgjithshme ishin 20,9 % më të larta krahasuar me dhjetorin e vitit 2020, ndërsa për shportën e ushqimeve dhe pijeve ky tregues u ngjit deri në 35,6 %. Një shqetësim më vete mbetet rënia e vazhdueshme e prodhimit vendas dhe treguesve të eksportit. Vlera e përgjithshme e mallrave të eksportuara ka rënë nga 430 miliardë lekë që ishte në 2023, në 369 miliardë në 2024, për të zbritur në 346 miliardë lekë përgjatë vitit 2025, duke pësuar një tkurrje prej rreth një të pestës në dy vite. Për më tepër, gjatë vitit 2025, eksportet arritën të mbulonin vetëm 39 % të importeve, duke sjellë një deficit tregtar prej 541 miliardë lekësh. Goditjen më të rëndë e ka pësuar fasoneria e tekstileve dhe këpucëve, e cila ka regjistruar një humbje prej 22,4 miliardë lekësh në eksporte, shoqëruar me shkurtimin e mijëra vendeve të punës, kryesisht për gratë në rajone me mundësi të kufizuara punësimi. Tabaku theksoi se një tjetër goditje e rëndë për sipërmarrjet eksportuese ka qenë edhe zhvlerësimi i monedhës euro, ku rënia e kursit nga 100 në afërsisht 91 lekë ka zvogëluar të ardhurat e kompanive me rreth 10 %, ndërkohë që shpenzimet e brendshme vijojnë të mbeten të larta. Nga ana tjetër, materialet hetimore të SPAK dëshmojnë depërtimin e ekonomisë së errët dhe parave të pista, sidomos në fushën e ndërtimit. Në këtë kontekst, ajo solli në vëmendje themelimin e ndërmarrjes “Guna Tactical” për furnizimin me uniforma ushtarake përmes mekanizmit shtetëror KAYO. Ndonëse në fillim shteti zotëronte 51 % të aksioneve, në muajin maj 2026 kjo kuotë u reduktua në 49 %, duke i dhënë kontrollin palës private në mungesë totale transparence dhe pa krijuar hapësirë konkurruese për fabrikat vendase ekzistuese. Në përfundim të fjalës së saj, Tabaku kërkoi transparencë të plotë dhe zbardhjen e marrëveshjeve të lidhura nga KAYO, nisjen e një auditimi të pavarur mbi pronat publike, rivendosjen e garancisë për konkurrencë të lirë, si dhe hartimin e një pakete konkrete ndihme për industrinë përpunuese, që parashikon rimbursimin e menjëhershëm të TVSH-së dhe grante për përmirësimin e teknologjisë.