Kreu i Aramco jep alarmin: Rezervat botërore të naftës në minimum historik, duhen vite për rimëkëmbje

Rezervat globale të naftës kanë rënë në shifra kritike dhe rimëkëmbja e tyre mund të kërkojë deri në dy vjet, madje edhe nëse qarkullimi në ngushticën e Hormuzit normalizohet tërësisht. Ky është paralajmërimi i fortë i dhënë nga Amin Nasser, drejtor ekzekutiv i gjigantit energjetik Saudi Aramco. Gjatë fjalës së tij të hënën në Forumin e Inteligjencës së Energjisë në Londër, Nasser vuri në dukje se infrastruktura botërore e furnizimit me naftë po preokupohet nga kufijtë e saj maksimalë. Kjo situatë vjen pas muajsh të tërë trazirash dhe ndërprerjesh të shkaktuara nga konflikti në Iran, i cili solli bllokimin pothuajse total të ngushticës së Hormuzit. Duke qenë një nga arteriet më jetike energjetike në planetin tonë, çrregullimi i flukseve përmes Hormuzit ka gjunjëzuar furnizimet dhe ka shtuar ndjeshëm trysninë mbi tregjet ndërkombëtare të naftës dhe derivateve të saj. “Jastëku i qëndrueshmërisë së furnizimit është alarmantësisht i vogël”, u shpreh Nasser, duke saktësuar se stoqet e emergjencës mjaftojnë vetëm për të kaluar stinën e dimrit, por ato dështojnë në zgjidhjen e ekuilibrit afatgjatë mes kërkesës dhe ofertës. Sipas kalkulimeve të tij, bota u përfshi në krizë me rreth 10 miliardë fuçi në rezervat globale. Që prej asaj kohe, janë humbur afro 3 miliardë fuçi nga furnizimi, ndërsa mbi 1 miliard fuçi janë tërhequr nga stoqet për të zbutur mungesën në treg. Nasser theksoi se statistika e përgjithshme e rezervave mund të krijojë imazh të rremë, pasi një kuotë e konsiderueshme e tyre nuk është konkretisht e qasshme për tregun. Vlerësimet e tij tregojnë se kanë ngelur më pak se 6 miliardë fuçi rezervë komerciale, ku pjesa dërrmuese e këtij vëllimi nuk mund të vihet në punë në mënyrë të menjëhershme. Pikërisht ky realitet e bën jetik vendimin e vendeve të G7 për të hedhur në treg 100 milionë fuçi naftë bruto dhe naftë dizel nga rezervat e posaçme të emergjencës. Kjo nismë synon lehtësimin e menjëhershëm të tregut, megjithëse Nasser e cilësoi si një masë thjesht afatshkurtër. “Rezervat emergjente mund të na blejnë një dimër. Ato nuk mund ta rregullojnë furnizimin afatgjatë”, ritheksoi ai. Edhe në skenarin ku ngushtica e Hormuzit hapet plotësisht, kreu i Aramco-s argumenton se do të nevojitet kohë për të rifituar rezervat e humbura, duke përmbushur paralelisht kërkesën e pandërprerë globale për naftë. Ky proces, sipas tij, rrezikon të zgjasë deri në dy vite kalendarike. Megjithatë, disa shenja lehtësimi po shfaqen në eksportet e naftës nga Gjiri i Lindjes së Mesme. Shifrat e kompanisë së vëzhgimit detar Kpler dëshmojnë se gjatë muajit shtator, eksportet e naftës bruto nga ky rajon – duke përjashtuar Iranin – ukthyen në nivele të përafërta me mesataren e periudhës para luftës. Një rol kyç në këtë drejtim ka luajtur shfrytëzimi i rrugëve alternative. Një pjesë më e madhe e ngarkesave po e anashkalon tashmë Hormuzin përmes rrjetit të tubacioneve dhe korridoreve tokësore, posaçërisht në Arabinë Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe. Nasser bëri të ditur gjithashtu se Aramco po angazhohet intensivisht për të ulur varësinë nga një kanal i vetëm tranziti, duke hulumtuar itinerarë të rinj eksporti dhe duke siguruar kapacitete shtesë magazinimi jashtë kufijve të vendit. Ky paralajmërim nga drejtuesi i lartë i Aramco-s përkon me shqetësimet e ngritura edhe nga figura të tjera eminente të sektorit energjetik, të cilët alarmojnë për tkurrjen e stoqeve globale dhe trysninë në rritje që po rëndon mbi tregjet ndërkombëtare të karburanteve.