Drejtësi në Strasburg për ish-prokurorin e shkarkuar gjatë Vettingut: Çfarë parashikon vendimi dhe dëmshpërblimi nga shteti

Ish-prokurori Adnan Kosova, i cili u largua nga sistemi i drejtësisë përmes procesit të rivlerësimit kalimtar në vitin 2020, ka dalë fitues në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut (GJEDNJ).

Në vendimin e bërë publik më 6 tetor 2026, trupi gjykues në Strasburg konkludoi se largimi nga detyra i Kosovës ka qenë i papërpjesëtuar, duke sjellë kështu shkeljen e nenit 8 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut nga ana e Shqipërisë.

Sipas të dhënave zyrtare të dosjes, Adnan Kosova e kishte nisur karrierën e tij si prokuror në vitin 1986, ndërsa prej vitit 1998 ushtronte funksionin në Prokurorinë e Përgjithshme në Tiranë. Përplasja ligjore në arenën ndërkombëtare buronte pikërisht nga e gjithë procedura e tij e Vettingut.

Në fazën e parë, më 20 dhjetor 2018, Komisioni i Pavarur i Kualifikimit (KPK) e kishte konfirmuar atë në detyrë pasi kishte kaluar me sukses të tria kriteret e vlerësimit. KPK argumentoi asokohe se zotëria në fjalë kishte deklaruar pasuritë në mënyrë të rregullt dhe kishte ofruar argumente bindëse për burimet e tyre të ligjshme.

Megjithatë, ky vendim u kundërshtua me ankim nga Komisioneri Publik. Më pas, më 13 mars 2020, Kolegji i Posaçëm i Apelimit (KPA), me një votim mazhoritar prej 3 me 2, rrëzoi vendimin e shkallës së parë dhe vendosi shkarkimin përfundimtar të Kosovës për shkak të mosplotësimit të kriterit të pasurisë.

Në themel të këtij mosmarrëveshjeje qëndronte vlera e përfituar nga tjetërsimi i një apartamenti në qytetin e Korçës, të ardhurat e të cilit ishin investuar për blerjen e banesës familjare në Tiranë. Në kontratën zyrtare të vitit 2002 shënohej shuma prej 1 milion lekësh, ndërkohë që Kosova kishte deklaruar se çmimi i vërtetë i shitjes kapte shifrën e 2.5 milionë lekëve, ku 1.5 milionë lekë ishin paguar paraprakisht në formë depozite.

Gjatë shqyrtimit të padisë, GJEDNJ vlerësoi se KPA-ja kishte mbajtur një qëndrim tejet burokratik, duke e konsideruar kontratën e shitjes si të vetmen provë të vlefshme. Strasburgu theksoi se nuk ishte marrë parasysh fakti se, sipas legjislacionit vendas të kohës, marrëveshjet e depozitave nuk kërkonin domosdoshmërisht formë të shkruar, sikurse u shpërfillën edhe treguesit e çmimeve të tregut imobiliar në Korçë gjatë asaj periudhe.

Gjithashtu, gjykata evropiane vuri në dukje se ngjarjet në shqyrtim kishin ndodhur afro dy dekada më parë, pra para hyrjes në fuqi të ligjit të vitit 2003 për deklarimin e pasurive, element ky që sillte vështirësi shtesë në sigurimin e dokumentacionit provues.

Në përfundim të analizës, GJEDNJ arriti në përfundimin se institucionet shqiptare nuk kishin paraqitur argumente “relevante dhe të mjaftueshme” për të përligjur cënimin e të drejtës së Kosovës për mbrojtjen e jetës private, duke e cilësuar shkarkimin si masë të papërpjesëtuar me qëllimet e procesit të rivlerësimit.

Si zgjidhje alternative, gjykata përcaktoi se nëse vetë Adnan Kosova e shikon të arsyeshme, procedura e Vettingut mund të rihapet për një rishqyrtim të çështjes në përputhje rigoroze me standardet e nenit 8.

Ndërkohë, shteti shqiptar është urdhëruar t'i paguajë ish-prokurorit shumën prej 6 mijë eurosh për dëm jomaterial, si dhe 5 mijë euro të tjera për mbulimin e shpenzimeve dhe kostove proceduriale.